{"id":3766,"date":"2015-02-01T11:13:31","date_gmt":"2015-02-01T09:13:31","guid":{"rendered":"http:\/\/dogaaskina.local\/?p=3766"},"modified":"2015-02-01T11:13:31","modified_gmt":"2015-02-01T09:13:31","slug":"zeytinyagi-hassas-mevzudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/zeytinyagi-hassas-mevzudur\/","title":{"rendered":"Zeytinya\u011f\u0131 hassas mevzudur"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/dogaaskina.local\/wp-content\/uploads\/zeytinnuuuu.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3778\" src=\"http:\/\/dogaaskina.local\/wp-content\/uploads\/zeytinnuuuu.jpg\" alt=\"zeytinnuuuu\" width=\"792\" height=\"1041\" \/><\/a><br \/>\nZeytin a\u011fac\u0131na \u00f6lmez a\u011fac\u0131 derler Anadolu\u2019da.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeytin a\u011fac\u0131 iki bin y\u0131l civar\u0131nda ya\u015far \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>Ayd\u0131nlar, sanat\u00e7\u0131lar, entelekt\u00fceller, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, tarih boyunca Miletoslu Thales\u2019ten beri, belki daha da eski hep zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131yla ilgilenmi\u015f, zeytinlikleri korumak i\u00e7in \u00f6zel \u00e7aba g\u00f6stermi\u015fler.<\/p>\n<p>Zeytin a\u011fac\u0131, zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 kutsald\u0131r onlar i\u00e7in.\u2028\u2028Renoir, 1907 y\u0131l\u0131nda G\u00fcney Fransa\u2019da, Cannes\u2019a on dakika mesafede Cagnes-sur-Mer\u2019den 23 d\u00f6n\u00fcm bir zeytinlik alarak, yap\u0131la\u015fman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6rede zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n kesilmesini \u00f6nlemek istemi\u015f. 1908\u2019de Les Collettes adl\u0131 bu zeytinlikte bir ev yapt\u0131rarak, \u00f6l\u00fcnceye kadar orada ya\u015fam\u0131\u015f. B\u00f6ylece bin ya\u015f\u0131n\u0131 devirmi\u015f 140 zeytin a\u011fac\u0131n\u0131 kurtarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Renoir\u2019\u0131n, zeytinlik i\u00e7indeki evini bir\u00e7ok defa ziyaret ettim. D\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ressamlar\u0131ndan biri taraf\u0131ndan kurtar\u0131lan zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131na \u00e7ok \u00f6zel bir ilgi g\u00f6steriliyor. Renoir\u2019\u0131n arazisinin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir zeytinli\u011fe rastlamad\u0131m \u00e7evrede. Renoir sat\u0131n almasa, onun zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n yerinde de binalar y\u00fckselmi\u015f olacakt\u0131 bug\u00fcn.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada bilinen ilk zeytinya\u011f\u0131 i\u015fli\u011fi Ege\u2019de bulundu. Zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n Anadolu mitolojisinde, t\u00fcrk\u00fclerinde, masallar\u0131nda, kadim g\u00f6rsel sanatlarda \u00f6zel bir yeri vard\u0131r. Ayr\u0131ca, birine zeytin dal\u0131 uzat\u0131lmas\u0131n\u0131n da derin manalar\u0131 vard\u0131r bu co\u011frafyada.<\/p>\n<p>Halk\u0131n \u00f6lmez a\u011fac\u0131 dedi\u011fi zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in \u00f6rnek bir hareket de Seferihisar\u2019da ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Seferihisar beni hep \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor zaten.<\/p>\n<p>Onunla tarihim de pek eski de\u011fil asl\u0131nda, ilk defa iki y\u0131l kadar \u00f6nce gitmi\u015ftim; ev ekonomisini destekleyen Belediye Ba\u015fkan\u0131 Tun\u00e7 Soyer\u2019in te\u015fvikiyle, evlerde pi\u015fen e\u015fsiz lezzetlerdeki y\u00f6resel b\u00f6reklerin, dolmalar\u0131n, baklavalar\u0131n, re\u00e7ellerin, sal\u00e7alar\u0131n pazar g\u00fcnleri Kalei\u00e7i\u2019nde kap\u0131 \u00f6nlerine \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f ve <em>Telesiyej<\/em>\u2019de yazm\u0131\u015ft\u0131m. Do\u011fas\u0131n\u0131n, bozulmam\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, temiz denizinin, deniz kenar\u0131ndaki S\u0131\u011fac\u0131k\u2019a motorlu ta\u015f\u0131tlar\u0131n sokulmamas\u0131n\u0131n, Citta Slow ba\u015fkenti olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, organik pazar\u0131 da etkileyiciydi do\u011frusu.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 hafta \u00f6nce de Sokak Hayvanlar\u0131 S\u0131\u011f\u0131nma Evi\u2019ne tahsis edilen araziyi g\u00f6rmek i\u00e7in gittik. Oraya yerle\u015fen bir arkada\u015f\u0131m Orhanl\u0131 K\u00f6y\u00fc\u2019nde, art\u0131k unutulmu\u015f olan y\u00fczlerce y\u0131l \u00f6ncesinin ta\u015fbask\u0131 zeytinya\u011f\u0131n\u0131 pazara \u00e7\u0131karmak i\u00e7in k\u00f6yl\u00fclerin nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlendi\u011fini ve Orhanl\u0131 K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fcn pazara yeni \u00e7\u0131kan ta\u015fbask\u0131 zeytinya\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmi\u015f ve masaya k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ok \u015f\u0131k bir zeytinya\u011f\u0131 \u015fi\u015fesi koymu\u015ftu. Zeytinya\u011f\u0131 hassas mevzudur benim i\u00e7in; hemen tad\u0131na bakmak istemi\u015ftim; muhte\u015femdi, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratacak kadar muhte\u015fem. Orhanl\u0131 Ta\u015fbask\u0131 Zeytinya\u011f\u0131, pazarda ilgi g\u00f6r\u00fcrse, zeytinlikler sat\u0131lmaktan ve belki de kesilip, yerine villalar yap\u0131lmak suretiyle yok olmaktan kurtulacak dedi arkada\u015f\u0131m.<\/p>\n<p>Seferihisar Do\u011fa Okulu ve Orhanl\u0131 K\u00f6y\u00fc Derne\u011fi\u2019nin bu m\u00fc\u015fterek projesinin ana amac\u0131, k\u00f6y\u00fcn \u00fcretti\u011fi ta\u015fbask\u0131 zeytinya\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferini art\u0131rmak yoluyla, Orhanl\u0131 Vadisi\u2019ndeki geleneksel zeytinlikleri korumak. Proje ba\u015far\u0131l\u0131 olursa k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn zeytinlikleri elden \u00e7\u0131karmak yerine, geleneksel \u00fcretimini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bu ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde de, hi\u00e7bir ila\u00e7 veya g\u00fcbre at\u0131lmadan, toprak s\u00fcr\u00fclmeden, tel \u00e7it \u00e7ekmeden ve hatta sulanmadan yap\u0131lan geleneksel zeytincilik devam edecek. Zeytinlerle beraber burada ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n da nesli korunmu\u015f olacak tabii, ki bu da beni \u00e7ok ilgilendiriyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, ta\u015fbask\u0131yla elde edilen zeytinya\u011f\u0131n\u0131n en sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u011flardan biri oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Orhanl\u0131 Ta\u015fbask\u0131 Zeytinya\u011f\u0131\u2019n\u0131 \u00fcreten k\u00f6yl\u00fcler: <em>\u201cTek tek elle toplanan zeytinlerimiz, zeytinin insan avucuna d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ilk tarihten beri kullan\u0131lan, fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yok olmaya y\u00fcz tutmu\u015f ta\u015fbask\u0131 y\u00f6ntemiyle eziliyor. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve lezzetli bir zeytinya\u011f\u0131 elde etmek ancak d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131kta do\u011fal bask\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn. Zeytinya\u011f\u0131n\u0131 bu \u015fekilde \u00fcretebilece\u011fimiz en eski ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 sistem ise ta\u015fbask\u0131\u201d<\/em> diyorlar.<\/p>\n<p>Oysa, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretiminde zeytinya\u011f\u0131 makineleri zeytinya\u011f\u0131n\u0131 kapal\u0131 ve s\u0131cak bir ortamda elde ederek lezzet ve vitamin kayb\u0131na neden oldu\u011fu gibi bu sistemden metalik bir tat ge\u00e7iyor zeytinya\u011f\u0131na.<\/p>\n<p>O g\u00fcn Seferihisar\u2019da bana tatt\u0131r\u0131lan Orhanl\u0131 Ta\u015fbask\u0131 Zeytinya\u011f\u0131 art\u0131k <a href=\"http:\/\/dogaaskina.local\/yavas-dukkan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">yavasdukkan.net<\/a> adresinde sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Seferihisar Do\u011fa Okulu\u2019nun kurdu\u011fu <a href=\"http:\/\/dogaaskina.local\/yavas-dukkan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Yava\u015f D\u00fckk\u00e2n\u2019da<\/a>\u00a0ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc lezzetteki Orhanl\u0131 Ta\u015fbask\u0131 Zeytinya\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, hakiki zeytinya\u011f\u0131 sabunu, kara \u00e7eltik pirinci, bozk\u0131r bal\u0131 ve kantaron ya\u011f\u0131 gibi Anadolu\u2019nun farkl\u0131 yerlerinde k\u00f6yl\u00fclerin do\u011fay\u0131 koruyarak \u00fcrettikleri \u00e7ok az kalm\u0131\u015f de\u011ferli \u00fcr\u00fcnler sat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Sistemin buldozer gibi ezip yok etti\u011fi kadim k\u00f6y ekonomisi; ki, lezzetiyle, \u015fifal\u0131 \u00fcr\u00fcnleriyle, kalitesiyle, korunmas\u0131, hatta ba\u015f tac\u0131 edilmesi gereken bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc Orhanl\u0131 k\u00f6yl\u00fclerinin geleneklerine sahip \u00e7\u0131karak yeniden g\u00fcndeme getirmeleri kutlanacak bir giri\u015fim bence.<\/p>\n<p>Pakize Bar\u0131\u015fta<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zeytin a\u011fac\u0131na \u00f6lmez a\u011fac\u0131 derler Anadolu\u2019da. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeytin a\u011fac\u0131 iki bin y\u0131l civar\u0131nda ya\u015far \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ayd\u0131nlar, sanat\u00e7\u0131lar, entelekt\u00fceller, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, tarih boyunca Miletoslu Thales\u2019ten beri, belki daha da eski hep zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131yla ilgilenmi\u015f, zeytinlikleri korumak i\u00e7in \u00f6zel \u00e7aba g\u00f6stermi\u015fler. Zeytin a\u011fac\u0131, zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 kutsald\u0131r onlar i\u00e7in.\u2028\u2028Renoir, 1907 y\u0131l\u0131nda G\u00fcney Fransa\u2019da, Cannes\u2019a on dakika mesafede [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/zeytinyagi-hassas-mevzudur\/\">Read More&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from Zeytinya\u011f\u0131 hassas mevzudur<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":3784,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[561],"tags":[],"class_list":["post-3766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doga-okulu"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"burcin.feran","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/author\/burcin-feran\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Zeytin a\u011fac\u0131na \u00f6lmez a\u011fac\u0131 derler Anadolu\u2019da. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeytin a\u011fac\u0131 iki bin y\u0131l civar\u0131nda ya\u015far \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ayd\u0131nlar, sanat\u00e7\u0131lar, entelekt\u00fceller, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, tarih boyunca Miletoslu Thales\u2019ten beri, belki daha da eski hep zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131yla ilgilenmi\u015f, zeytinlikleri korumak i\u00e7in \u00f6zel \u00e7aba g\u00f6stermi\u015fler. Zeytin a\u011fac\u0131, zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 kutsald\u0131r onlar i\u00e7in.\u2028\u2028Renoir, 1907 y\u0131l\u0131nda G\u00fcney Fransa\u2019da, Cannes\u2019a on dakika mesafede&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3766"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3766\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}