{"id":15621,"date":"2018-01-11T12:18:31","date_gmt":"2018-01-11T09:18:31","guid":{"rendered":"http:\/\/dogadernegi.org\/?page_id=15621"},"modified":"2026-04-13T15:58:59","modified_gmt":"2026-04-13T12:58:59","slug":"kus-gozlemciligi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/calismalarimiz\/biyocesitlilik-ve-iklim\/kus-gozlemciligi\/","title":{"rendered":"Ku\u015f G\u00f6zlemcili\u011fi"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu metin, ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011fini anlatabilmek, yayg\u0131nla\u015ft\u0131rabilmek ve ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011fine merak duyanlar\u0131n akl\u0131ndaki sorulara bir cevap olabilmek umuduyla kaleme al\u0131nd\u0131. San\u0131lan\u0131n aksine ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011fi i\u00e7in \u00e7ok fazla ekipmana ihtiya\u00e7 yok. Ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in, bir d\u00fcrb\u00fcn, not defteri ve rehber kitap yeterli.<\/p>\n\n\n\n

Temel Ekipmanlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcrb\u00fcn: <\/strong>Bir d\u00fcrb\u00fcn\u00fc kullanmadan \u00f6nce d\u00fcrb\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zleriniz aras\u0131ndaki mesafeye g\u00f6re ayarlaman\u0131z gerekiyor. G\u00f6zleme \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00f6ncelikle g\u00f6z merceklerini, g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dengelemek \u00fczere ayr\u0131 ayr\u0131 ayarlaman\u0131z sizlere kolayl\u0131k sa\u011flar. Bunun i\u00e7in, sa\u011f merce\u011fi, elinizle kapat\u0131p, yaln\u0131zca sol g\u00f6z\u00fcn\u00fczle sol mercekten bakarak ortadaki netlik ayar\u0131 ile, biraz uzakta olan, belirgin bir nesneye odaklanabilirsiniz. Ard\u0131ndan ayn\u0131 ayarlamalar\u0131 sa\u011f mercek i\u00e7inde yapman\u0131z; d\u00fcrb\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz i\u00e7in do\u011fru bi\u00e7imde ayarlaman\u0131za olanak sa\u011flar. Merceklerin kenar\u0131ndaki i\u015faretlere bakarak bu kurguyu, daha sonra \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6zlemler i\u00e7in not edebilirsiniz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu sizin g\u00f6z\u00fcn\u00fcze uygun olan kurgu.<\/p>\n\n\n\n

Ku\u015f g\u00f6zlemcilerinin bir k\u0131sm\u0131 g\u00f6zl\u00fck tak\u0131yor. G\u00f6zl\u00fck kullanan ku\u015f g\u00f6zlemciler i\u00e7in bir\u00e7ok d\u00fcrb\u00fcnde g\u00f6z deste\u011fi denilen b\u00f6l\u00fcm bulunuyor. G\u00f6z destekleri kau\u00e7uktan katlanabilir olan d\u00fcrb\u00fcnlerden se\u00e7mek size fayda sa\u011flar. Kimi g\u00f6zlemciler g\u00f6z destekleri kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131smen daralmas\u0131ndan dolay\u0131 d\u00fcrb\u00fcnlerini kullan\u0131rken g\u00f6zl\u00fcklerini \u00e7\u0131karmay\u0131 tercih edebilir. Bu durumlarda d\u00fcrb\u00fcn\u00fc kullanabilmek \u00fczere g\u00f6zl\u00fckleri takmak ya da \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ge\u00e7en anl\u0131k s\u00fcrede ku\u015flar\u0131 g\u00f6zden kaybetmek olas\u0131. M\u00fcmk\u00fcnse, dirseklerinizi, \u00e7\u00f6melmi\u015fseniz dizlerinizi g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcze yak\u0131n tutarak, \u00f6n\u00fcn\u00fczde dayanak alabilece\u011finiz herhangi bir \u015fey varsa dirseklerinizi buraya koyarak ya da d\u00fcrb\u00fcn\u00fc sa\u011flam bir y\u00fczeye yerle\u015ftirmek d\u00fcrb\u00fcn i\u00e7in destek sa\u011flar. Bu sayede d\u00fcrb\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn titremesi bir \u00f6l\u00e7\u00fcde azal\u0131r. Bir ku\u015fa bakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, d\u00fcrb\u00fcn ile bakmadan \u00f6nce, yak\u0131n\u0131ndaki belirgin noktalara \u00e7\u0131plak g\u00f6zle bakman\u0131z sizin yarar\u0131n\u0131za olur. D\u00fcrb\u00fcn ile ku\u015flar\u0131 g\u00f6rebilmek, g\u00f6zlem yapt\u0131k\u00e7a geli\u015fir. Tecr\u00fcbeli g\u00f6zlemcilerden bu konuda yard\u0131m isteyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Rehber kitap:<\/strong> Ku\u015flar\u0131 en iyi do\u011frudan kendi g\u00f6zlerimizle \u00f6\u011frenebiliriz. Ancak \u00f6\u011frenmenizi kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir rehber kitap, size kolayl\u0131k sa\u011flar. Rehber kitaplar arazide g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ku\u015flar\u0131 anl\u0131k olarak do\u011frulama f\u0131rsat\u0131 sunar. \u00d6zellikle tan\u0131mlamada birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131rabilecek t\u00fcrler konusunda a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bilgiler i\u00e7eren bir rehber kitap, t\u00fcm ku\u015f g\u00f6zlemcileri i\u00e7in g\u00fczel bir referans kayna\u011f\u0131 olabilir. Bunun yan\u0131nda belli ku\u015f gruplar\u0131 konusunda daha detayl\u0131 bilgilere sahip olmak isteyen ku\u015f g\u00f6zlemcileri istedikleri ku\u015f gruplar\u0131na \u00f6zel, daha detayl\u0131 rehber kitaplar\u0131 yabanc\u0131 dillerde veya internet \u00fczerinden bulabilir. Rehber kitaplar konusunda daha detayl\u0131 bilgi i\u00e7in Do\u011fa Derne\u011fi\u2019ne ya da yak\u0131n\u0131n\u0131zdaki bir ku\u015f g\u00f6zlem toplulu\u011funa dan\u0131\u015fabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Not defteri: <\/strong>Ku\u015f g\u00f6zlemciler aras\u0131nda not defteri genellikle az tercih edilen bir gere\u00e7. Ancak, bir not defterinin g\u00f6zlemler s\u0131ras\u0131nda yan\u0131m\u0131zda bulunmas\u0131 kolayl\u0131k sa\u011flar. Not defteri tutman\u0131n birka\u00e7 nedeni var. Bunlar aras\u0131nda gitti\u011fimiz b\u00f6lgeleri hat\u0131rlamak, g\u00f6zlem g\u00fcn\u00fcn\u00fc bize hat\u0131rlatacak detaylar\u0131 kaydetmek gibi nedenlerle birlikte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ku\u015flar\u0131 kaydetmek ve bu kay\u0131tlar\u0131 hem kendi ar\u015fivimiz i\u00e7in saklamak hem de di\u011fer g\u00f6zlemcilerle payla\u015fmak yer al\u0131r. Bir g\u00f6zlem s\u0131ras\u0131nda not defterine \u00f6ncelikle g\u00f6zlem yeri, tarih, saat, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar gibi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Ard\u0131ndan g\u00f6zlem boyunca g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrleri ve her bir t\u00fcre ait say\u0131lar not edilir. \u0130lk kez g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir ku\u015fu ya da duydu\u011fumuz bir sesi yine defterimize detayl\u0131 bir \u015fekilde yazabiliriz. Bu bize, hem \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olur hem de tan\u0131mlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ku\u015flar\u0131 di\u011fer g\u00f6zlemcilere anlatmada kolayl\u0131k sa\u011flar. G\u00f6zlem s\u0131ras\u0131nda ku\u015flar\u0131n \u00e7e\u015fitli davran\u0131\u015flar\u0131na y\u00f6nelik bilgiler edinilebiliyorsa (\u00f6rne\u011fin \u00fcreme davran\u0131\u015f\u0131, yuva malzemesi ta\u015f\u0131mas\u0131 vb.) bunlar da not defterine kaydedilebilir.<\/p>\n\n\n\n

eKu\u015fBank:<\/strong> D\u00fcnyada b\u00fct\u00fcn ku\u015f g\u00f6zlemciler i\u00e7in ortak bir veri taban\u0131 olan eKu\u015fBank\u2019a, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6zlemleri kaydederek ku\u015f koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na destek olabilirsiniz. Bilgisayar\u0131n\u0131z ile siteye gidebilece\u011finiz gibi, telefonunuza da uygulama olarak indirerek g\u00f6zlem kay\u0131tlar\u0131n\u0131z\u0131 do\u011frudan e-Ku\u015fBank veritaban\u0131na ekleyebilirsiniz.

Siteye gitmek i\u00e7in: ekusbank.org<\/a><\/p>\n\n\n\n

Teleskop: <\/strong>Teleskop kullan\u0131m\u0131nda dikkat edilecek konular\u0131n ba\u015f\u0131nda, teleskopun boyunun g\u00f6zlemciye g\u00f6re ayarlanmas\u0131 gelir. Bir\u00e7ok gezide g\u00f6zlemcilerin teleskoptan e\u011filerek bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Bu genelde teleskoplar\u0131n bir\u00e7ok ki\u015fiyle ortak kullan\u0131lmas\u0131ndan ve teleskopun boyunun en k\u0131sa boylu ki\u015fiye g\u00f6re ayarlanmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Teleskoptan e\u011filerek bakmak bel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in tehlikeli olmakla beraber ku\u015flar\u0131 izlemede i\u015finizi zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Teleskop kullan\u0131rken \u00fc\u00e7ayaklardan (tripodlardan) ya da ba\u015fka desteklerden yararlanabilirsiniz. Yoksa g\u00f6rece\u011finiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fc titre\u015fimli olabilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ama hareketli ku\u015flar s\u00f6z konusu ise d\u00fcrb\u00fcnden teleskopa ge\u00e7erken \u00e7abuk olman\u0131z, g\u00f6zleminizi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. G\u00f6rme s\u00fcreniz \u00e7ok k\u0131sa olabilece\u011finden ilk ba\u015fta d\u00fcrb\u00fcn kullanabilirsiniz. Teleskopu daha h\u0131zl\u0131 kullanabilmek i\u00e7in \u00fc\u00e7aya\u011fa monte edilmi\u015f olarak ta\u015f\u0131yabilirsiniz. Bu s\u0131rada \u00fc\u00e7aya\u011f\u0131 ya omzunuzda dengeleyip tutun ya da orta kolonunun u\u00e7lar\u0131ndan birine tak\u0131l\u0131 kay\u0131\u015f vas\u0131tas\u0131yla omzunuza as\u0131n. \u00dc\u00e7aya\u011f\u0131 omzunuza ast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda teleskopun v\u00fccudunuzun \u00f6n\u00fcnde bulunmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Bu \u015fekilde, teleskopa istenilmeyen darbelerin ve hasarlar\u0131n gelmesini \u00f6nlemi\u015f olursunuz. \u00dc\u00e7aya\u011fa monte edilmi\u015f teleskopla sistemli taramalar yapmak en \u00e7ok tercih edilen teleskop kullanma y\u00f6ntemidir. Taramay\u0131 yaparken mercekteki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc bir teleskop geni\u015fli\u011fi kadar yana kayd\u0131rmak civardaki b\u00fct\u00fcn ku\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flamak i\u00e7in ideal bir y\u00f6ntem. G\u00f6zlem esnas\u0131nda bakaca\u011f\u0131n\u0131z ku\u015fun yerini arazideki detaylar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak iyice belirleyin. Bir elinizi odak ayar\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in kullanabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Giyim: <\/strong>Bir\u00e7ok do\u011fa sporu gibi ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011fini de zevkle ve rahatl\u0131kla yapabilmenin \u015fartlar\u0131ndan biri do\u011fru zamanda do\u011fru giysileri giymek. \u00dc\u015f\u00fcmek ya da \u00e7ok \u0131s\u0131nmak sizi rahats\u0131z edece\u011finden dikkatinizi ku\u015flara vermenizi engelleyebilir. Bunun yan\u0131nda giysilerinizin renkleri siz ku\u015flar\u0131 g\u00f6rmeden onlar\u0131n sizi fark etmesine neden olabilir. Arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, uygun giyinmek \u00e7ok \u00f6nemli. Peki bir giysiden ne bekleriz?<\/p>\n\n\n\n