{"id":26308,"date":"2024-05-07T22:58:25","date_gmt":"2024-05-07T19:58:25","guid":{"rendered":"https:\/\/dogadernegi.org\/?page_id=26308"},"modified":"2025-08-21T17:25:03","modified_gmt":"2025-08-21T14:25:03","slug":"daglar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/calismalarimiz\/ekosistemler\/daglar\/","title":{"rendered":"Da\u011flar"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-uagb-container container uagb-block-a3275ce3 alignfull uagb-is-root-container\"><div class=\"uagb-container-inner-blocks-wrap\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-4293d7c7\">\n<p>Da\u011flar, d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczeyini \u015fekillendiren do\u011fal olu\u015fumlardan biri olarak biyolojik \u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zengin alanlard\u0131r. Ev sahipli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile \u00f6ncelikli ekosistemlerden aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011flar, genellikle kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi sonucu olu\u015fan y\u00fckseltili araziler olarak tan\u0131mlan\u0131r. K\u0131talar\u0131n sert kabuklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda hareket etmesi ve \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131, da\u011f olu\u015fumunu tetikleyen temel sebeplerden biridir. Bu hareketler sonucunda kaya tabakalar\u0131 y\u00fckselir ve k\u0131r\u0131l\u0131r, ard\u0131ndan erozyon ve di\u011fer do\u011fal s\u00fcre\u00e7ler da\u011flar\u0131 \u015fekillendirir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u00fczerinde bir\u00e7ok farkl\u0131 t\u00fcrde da\u011f bulunur. Bunlar aras\u0131nda tektonik hareketler sonucu olu\u015fan s\u0131rada\u011flar yer al\u0131rken, volkanik faaliyetlerle meydana gelen da\u011flar da bulunur. S\u0131rada\u011flar genellikle uzun ve geni\u015f bir alana yay\u0131l\u0131rken, volkanik da\u011flar daha dik ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda y\u00fckselir.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011flardaki bitki ve hayvan t\u00fcrleri, da\u011flar\u0131n farkl\u0131 katmanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen iklim tiplerine ve di\u011fer ya\u015famsal ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir. Y\u00fcksek rak\u0131mlarda, s\u0131kl\u0131kla so\u011fuk ve karasal bir iklim h\u00fck\u00fcm s\u00fcrerken, daha al\u00e7ak rak\u0131mlarda daha \u0131l\u0131man ve nemli bir iklim g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Canl\u0131lar da kendi ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re bu katmanlar\u0131 ya\u015fam alan\u0131 olarak belirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011flar insanl\u0131k tarihi boyunca da \u00f6nemli alanlar aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Hem zorlu ko\u015fullar\u0131 hem de y\u00fckseklikleri nedeniyle, da\u011flar s\u0131kl\u0131kla insanlar i\u00e7in birer s\u0131\u011f\u0131nak veya do\u011fal s\u0131n\u0131r olmu\u015ftur. Ayn\u0131 zamanda, da\u011flar\u0131n y\u00fcksekliklerinde bulunan do\u011fal kaynaklar, su kaynaklar\u0131 ve tar\u0131m alanlar\u0131 insanlar\u0131n temel ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak insan kaynakl\u0131 tehditler sonucunda, da\u011flardaki ekosistemler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Orman kesimi, madencilik faaliyetleri, yayla yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerinin ticari bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnmesi, kirlilik ve iklim krizi gibi fakt\u00f6rler, da\u011f ekosistemlerini ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi olumsuz etkilemektedir. Bu hassas ve benzersiz ekosistemlerin i\u00e7inde ya\u015fayan canl\u0131larla birlikte korunmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin bir\u00e7ok farkl\u0131 noktas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-fe1dd8a1 alignfull uagb-is-root-container\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-9c921d6e\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-a14c131f\">\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-b5e20492\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">K\u00f6ro\u011flu Da\u011flar\u0131<\/h2><\/div>\n\n\n\n<p>K\u00f6ro\u011flu Da\u011flar\u0131, Ankara ilinin kuzeyindeki da\u011flar\u0131n bat\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7ine al\u0131yor. Kuzeybat\u0131-g\u00fcneydo\u011fu do\u011frultusunda uzanan bu da\u011f silsilesi; kuzeyde ve do\u011fuda Ankara-Bolu yoluyla bat\u0131da ise Beypazar\u0131-Bolu yoluyla s\u0131n\u0131rlan\u0131yor. Alan\u0131n g\u00fcney k\u0131sm\u0131nda Kavakl\u0131 Da\u011f\u0131 yer al\u0131yor. Kavakl\u0131 Da\u011f\u0131\u2019ndan do\u011fan S\u00fcvari \u00c7ay\u0131, Sakarya Nehri\u2019nin bir kolu olan Kirmir \u00c7ay\u0131 ile birle\u015fiyor. Bu da\u011flar, bodur me\u015feliklerle kapl\u0131 k\u0131ra\u00e7 tepelerden, daha y\u00fckseklerden ise sar\u0131\u00e7am ve kara\u00e7am a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 i\u011fne yaprakl\u0131 ormanlardan, y\u00fcksek da\u011f \u00e7ay\u0131rlar\u0131ndan ve az miktarda tar\u0131m alan\u0131ndan olu\u015fuyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-buttons uagb-buttons__outer-wrap uagb-btn__small-btn uagb-btn-tablet__default-btn uagb-btn-mobile__default-btn uagb-block-7728fc40\"><div class=\"uagb-buttons__wrap uagb-buttons-layout-wrap \">\n<div class=\"wp-block-uagb-buttons-child uagb-buttons__outer-wrap uagb-block-60f7f445 wp-block-button\"><div class=\"uagb-button__wrapper\"><a class=\"uagb-buttons-repeater wp-block-button__link\" aria-label=\"\" href=\"\/koroglu-daglari\" rel=\"follow noopener\" target=\"_self\" role=\"button\"><div class=\"uagb-button__link\">Devam\u0131 <\/div><\/a><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-e1d9f127\">\n<p class=\"has-white-color has-text-color has-link-color has-small-font-size wp-elements-b81c3a8920871930dbbd16a2f50f097c\">Foto\u011fraf: \u00a9 Ali \u0130hsan G\u00f6k\u00e7en<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-29f87ec3 alignfull uagb-is-root-container\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-e575bff8\">\n<p class=\"has-text-align-right has-white-color has-text-color has-link-color has-small-font-size wp-elements-5e19c0eb669c09e40deef2d4fdfc398c\">Foto\u011fraf: \u00a9 Mahmut Koya\u015f<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-6adc1215\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-3b2afef2\">\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-235b3255\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">Bolkar Da\u011flar\u0131<\/h2><\/div>\n\n\n\n<p>Bolkar Da\u011flar\u0131, Do\u011fu Akdeniz B\u00f6lgesi ve Orta Anadolu Platosu aras\u0131nda kalan b\u00fcy\u00fck bir da\u011f silsilesi. \u0130ki b\u00f6lgenin ge\u00e7i\u015f noktas\u0131nda bulunmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steren jeomorfolojik yap\u0131s\u0131, Bolkar Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n do\u011fal ya\u015fam ve nadir t\u00fcrler a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin en benzersiz alanlar\u0131ndan biri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Da\u011f\u0131n orta b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki y\u00fcksek da\u011f \u00e7ay\u0131rlar\u0131 (alpin ku\u015fak) Temmuz ay\u0131na kadar karlarla kapl\u0131d\u0131r ve yer yer buzul g\u00f6lleri i\u00e7erir. Bu g\u00f6llerden biri olan Karag\u00f6l&#8217;de endemik ve nesli t\u00fckenmekte olan Toros kurba\u011fas\u0131 (<em>Rana holtzi<\/em>) ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Yaban hayat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zengin olan bu da\u011f silsilesi, yaban ke\u00e7isi (<em>Capra aegagrus<\/em>), va\u015fak (<em>Lynx lynx<\/em>), kurt (<em>Canis lupus<\/em>) gibi memeli yaban hayvanlar\u0131 ile birlikte, y\u00fcksek rak\u0131mlarda ya\u015fayan urkeklik (<em>Tetraogallus caspius<\/em>) i\u00e7in \u00f6nemli habitatlar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-buttons uagb-buttons__outer-wrap uagb-btn__small-btn uagb-btn-tablet__default-btn uagb-btn-mobile__default-btn uagb-block-767dbea7\"><div class=\"uagb-buttons__wrap uagb-buttons-layout-wrap \">\n<div class=\"wp-block-uagb-buttons-child uagb-buttons__outer-wrap uagb-block-69be4ac9 wp-block-button\"><div class=\"uagb-button__wrapper\"><a class=\"uagb-buttons-repeater wp-block-button__link\" aria-label=\"\" href=\"\/bolkar-daglari\" rel=\"follow noopener\" target=\"_self\" role=\"button\"><div class=\"uagb-button__link\">Devam\u0131 <\/div><\/a><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-cca5f44c alignfull uagb-is-root-container\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-2d3c78a5\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-c37a3006\">\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-49c2145b\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">Do\u011fu Karadeniz Da\u011flar\u0131<\/h2><\/div>\n\n\n\n<p>Do\u011fu Karadeniz Da\u011flar\u0131, Do\u011fu Karadeniz\u2019in k\u0131y\u0131 \u015feridine paralel olarak uzanan, yakla\u015f\u0131k 250 kilometre uzunlu\u011funda ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bazik volkanik kayalardan olu\u015fan, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir da\u011f silsilesini i\u00e7erir. Alan\u0131n bat\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 Har\u015fit \u00c7ay\u0131, g\u00fcneydo\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00c7oruh Nehri, do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ise Kar\u00e7al Da\u011flar\u0131 ve G\u00fcrcistan s\u0131n\u0131r\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-buttons uagb-buttons__outer-wrap uagb-btn__small-btn uagb-btn-tablet__default-btn uagb-btn-mobile__default-btn uagb-block-992d0f56\"><div class=\"uagb-buttons__wrap uagb-buttons-layout-wrap \">\n<div class=\"wp-block-uagb-buttons-child uagb-buttons__outer-wrap uagb-block-eec2873e wp-block-button\"><div class=\"uagb-button__wrapper\"><a class=\"uagb-buttons-repeater wp-block-button__link\" aria-label=\"\" href=\"dogu-karadeniz-daglari\" rel=\"follow noopener\" target=\"_self\" role=\"button\"><div class=\"uagb-button__link\">Devam\u0131 <\/div><\/a><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-bf9360a0\">\n<p class=\"has-white-color has-text-color has-link-color has-small-font-size wp-elements-c10f4cf8e797a82eb8c1f205e5f99d5c\">Foto\u011fraf: \u00a9 Mustafa Re\u015fat S\u00fcmerkan<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da\u011flar, d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczeyini \u015fekillendiren do\u011fal olu\u015fumlardan biri olarak biyolojik \u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zengin alanlard\u0131r. Ev sahipli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile \u00f6ncelikli ekosistemlerden aras\u0131nda yer al\u0131r. Da\u011flar, genellikle kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi sonucu olu\u015fan y\u00fckseltili araziler olarak tan\u0131mlan\u0131r. K\u0131talar\u0131n sert kabuklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda hareket etmesi ve \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131, da\u011f olu\u015fumunu tetikleyen temel sebeplerden biridir. Bu hareketler sonucunda kaya tabakalar\u0131 [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/calismalarimiz\/ekosistemler\/daglar\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from Da\u011flar<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":26440,"parent":25991,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/fullheightcover.php","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"class_list":["post-26308","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan.jpg",1920,1277,false],"thumbnail":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan-300x300.jpg",300,300,true],"medium":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan-768x511.jpg",768,511,true],"large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan-1024x681.jpg",1024,681,true],"1536x1536":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan-1536x1022.jpg",1536,1022,true],"2048x2048":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/dogu_karadeniz_daglari_mustafa_resat_sumerkan.jpg",1920,1277,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"A. Erdem \u015eent\u00fcrk","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/erdem\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Da\u011flar, d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczeyini \u015fekillendiren do\u011fal olu\u015fumlardan biri olarak biyolojik \u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zengin alanlard\u0131r. Ev sahipli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile \u00f6ncelikli ekosistemlerden aras\u0131nda yer al\u0131r. Da\u011flar, genellikle kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi sonucu olu\u015fan y\u00fckseltili araziler olarak tan\u0131mlan\u0131r. K\u0131talar\u0131n sert kabuklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda hareket etmesi ve \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131, da\u011f olu\u015fumunu tetikleyen temel sebeplerden biridir. Bu hareketler sonucunda kaya tabakalar\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26308\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/25991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}