{"id":26877,"date":"2025-08-15T14:03:53","date_gmt":"2025-08-15T11:03:53","guid":{"rendered":"https:\/\/dogadernegi.org\/?page_id=26877"},"modified":"2026-02-01T04:10:53","modified_gmt":"2026-02-01T01:10:53","slug":"sah-kartal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/calismalarimiz\/biyocesitlilik-ve-iklim\/turler\/sah-kartal\/","title":{"rendered":"\u015eah Kartal"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00fcnya Do\u011fa Koruma Birli\u011fi (IUCN) taraf\u0131ndan k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte hassas (VU) kategorisinde bulunan \u015fah kartal (<em>Aquila heliaca<\/em>), Do\u011fu Avrupa\u2019dan Orta ve G\u00fcney Asya\u2019ya uzanan geni\u015f bir co\u011frafyada ya\u015f\u0131yor. \u00dcreme alanlar\u0131 ise Do\u011fu Avrupa, T\u00fcrkiye, Rusya ve Kazakistan\u2019\u0131 kaps\u0131yor. \u015eah kartallar, eri\u015fkin bireylerin s\u0131rt\u0131nda yer alan pelerine benzer beyaz leke nedeniyle bu isimle an\u0131l\u0131yor. Say\u0131lar\u0131 azalma e\u011filimi g\u00f6steren \u015fah kartallar\u0131n 2019 ve 2022 de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re d\u00fcnyada toplam 2500-9999 birey, Akdeniz\u2019de ise sadece 84-178 yeti\u015fkin birey ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>2006 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcredi\u011f bilinen 22 \u015fah kartal \u00e7iftini oda\u011f\u0131m\u0131za alarak, bu bireylerin ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc dokuz \u00d6nemli Do\u011fa Alan\u0131 belirledik. 2008 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019deki durumu hakk\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ara\u015ft\u0131rma bulunan \u015fah kartallar\u0131 ve ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla Bulgaristan ve Macaristan BirdLife ortaklar\u0131m\u0131zla \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar \u015fah kartallar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de Bolu, Gerede B\u00f6lgesi ve Trakya olmak \u00fczere iki b\u00fcy\u00fck pop\u00fclasyon olarak \u00fcrediklerini g\u00f6sterdi. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z kapsam\u0131nda toplam 45 \u015fah kartal \u00e7iftinin \u00fcreme b\u00f6lgesi d\u00fczenli olarak izlendi. Toplanan veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda nesli k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte tehlike alt\u0131nda olan bu \u00f6nemli t\u00fcr\u00fcn da\u011f\u0131l\u0131m hareketi, g\u00f6\u00e7 davran\u0131\u015f\u0131 ve beslenme alanlar\u0131yla ilgili bilgiler toplad\u0131k. Takip eden y\u0131llarda ger\u00e7ekle\u015ftirilen kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda T\u00fcrkiye&#8217;deki pop\u00fclasyonunun 120-300 \u00e7ift oldu\u011fu ortaya kondu. \u00c7al\u0131\u015fmalar \u00f6zellikle \u0130stanbul\u2019un bat\u0131s\u0131ndan Bulgaristan s\u0131n\u0131r\u0131na kadar olan b\u00f6lgenin \u015fah kartallar i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steriyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eah kartallar yuvalar\u0131n\u0131 me\u015fe, kavak, s\u00f6\u011f\u00fct gibi geni\u015f yaprakl\u0131 a\u011fa\u00e7lara yap\u0131yor. Ancak bu a\u011fa\u00e7lar\u0131n eksikli\u011fi ya da yuva a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n kesilmesi nedeniyle yuvalar\u0131n\u0131 y\u00fcksek gerilim hatlar\u0131ndaki elektrik direklerine yapmak zorunda kalabiliyorlar. Bu davran\u0131\u015f beraberinde t\u00fcr \u00fczerindeki tehditlerin de artmas\u0131na neden oluyor. Yuva potansiyeli ta\u015f\u0131yan a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n kesilmesi, beslendi\u011fi a\u00e7\u0131k alanlar olan meralarda bilin\u00e7siz a\u011fa\u00e7land\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 ve \u015fehirle\u015fme sonucu \u00fcreme ve beslenme habitatlar\u0131n\u0131n kayb\u0131, pestisit kullan\u0131m\u0131, enerji yap\u0131lar\u0131nda meydana gelen \u00e7arp\u0131lma ve \u00e7arp\u0131\u015fmalar, yumurtalar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 ve beslendi\u011fi t\u00fcrler \u00fczerindeki avlanma bask\u0131s\u0131 t\u00fcr\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu ba\u015fl\u0131ca tehditler aras\u0131nda yer al\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eah kartallar\u0131n \u00fcreme alanlar\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, tehditlerin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in arsa sahipleri ve k\u00f6yl\u00fclerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131yor, uygun a\u011fa\u00e7lara \u015fah kartallar i\u00e7in yapay \u00fcreme platformlar\u0131 yerle\u015ftiriyoruz.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya Do\u011fa Koruma Birli\u011fi (IUCN) taraf\u0131ndan k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte hassas (VU) kategorisinde bulunan \u015fah kartal (Aquila heliaca), Do\u011fu Avrupa\u2019dan Orta ve G\u00fcney Asya\u2019ya uzanan geni\u015f bir co\u011frafyada ya\u015f\u0131yor. \u00dcreme alanlar\u0131 ise Do\u011fu Avrupa, T\u00fcrkiye, Rusya ve Kazakistan\u2019\u0131 kaps\u0131yor. \u015eah kartallar, eri\u015fkin bireylerin s\u0131rt\u0131nda yer alan pelerine benzer beyaz leke nedeniyle bu isimle an\u0131l\u0131yor. Say\u0131lar\u0131 azalma e\u011filimi [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/calismalarimiz\/biyocesitlilik-ve-iklim\/turler\/sah-kartal\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from \u015eah Kartal<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"parent":25810,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/fullheightcover.php","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"class_list":["post-26877","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"A. Erdem \u015eent\u00fcrk","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/erdem\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"D\u00fcnya Do\u011fa Koruma Birli\u011fi (IUCN) taraf\u0131ndan k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte hassas (VU) kategorisinde bulunan \u015fah kartal (Aquila heliaca), Do\u011fu Avrupa\u2019dan Orta ve G\u00fcney Asya\u2019ya uzanan geni\u015f bir co\u011frafyada ya\u015f\u0131yor. \u00dcreme alanlar\u0131 ise Do\u011fu Avrupa, T\u00fcrkiye, Rusya ve Kazakistan\u2019\u0131 kaps\u0131yor. \u015eah kartallar, eri\u015fkin bireylerin s\u0131rt\u0131nda yer alan pelerine benzer beyaz leke nedeniyle bu isimle an\u0131l\u0131yor. Say\u0131lar\u0131 azalma e\u011filimi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26877\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/25810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}