{"id":20066,"date":"2019-01-21T20:07:26","date_gmt":"2019-01-21T17:07:26","guid":{"rendered":"https:\/\/dogadernegi.org\/?p=20066"},"modified":"2024-03-03T14:52:42","modified_gmt":"2024-03-03T11:52:42","slug":"sukuslarini-neden-sayiyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/sukuslarini-neden-sayiyoruz\/","title":{"rendered":"Su Ku\u015flar\u0131n\u0131 Neden Say\u0131yoruz?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image alignnone\"><a href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1440\" height=\"810\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20045\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458.jpg 1440w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-300x169.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-768x432.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-1024x576.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1440px) 100vw, 1440px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gediz Deltas\u0131, flamingolar. Foto\u011fraf: Sezai G\u00f6ksu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Marmara G\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131lar\u0131. Manisa. 12 Ocak 2019. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ku\u015f g\u00f6zlemci toplulu\u011fuyla Marmara G\u00f6l\u00fc \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131\u2019n\u0131n dokuz noktas\u0131ndan d\u00f6rd\u00fcn\u00fc sayma sorumlulu\u011funu \u00fcstlendik. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda ku\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 \u00d6mer D\u00f6nd\u00fcren taraf\u0131ndan bu g\u00f6l i\u00e7in belirlenen Marmara G\u00f6l\u00fc K\u0131\u015f Ortas\u0131 Su ku\u015fu Say\u0131m\u0131 (KOSKS) sabit noktalar\u0131ndan 1, 2, 3 ve 4 numaral\u0131 g\u00f6zlem istasyonlar\u0131n\u0131 tek tek ziyaret ederek, \u00f6nceden haz\u0131rlanan standart formlara g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz su ku\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 i\u015fliyoruz. Hem su ku\u015fu t\u00fcrleri ve topluluklar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamam\u0131z, hem do\u011fru saymam\u0131z, hem de m\u00fckerrer say\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirmemek i\u00e7in azami dikkat g\u00f6stermemiz gerekiyor. G\u00f6l\u00fcn di\u011fer noktalar\u0131n\u0131 ise s\u0131k\u00e7a ileti\u015fim halinde oldu\u011fumuz bir ba\u015fka grup g\u00f6zlemci arkada\u015f\u0131m\u0131z say\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Binlerce \u00f6rde\u011fi ve di\u011fer su ku\u015funu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z birinci noktada bir saat 35 dakika ge\u00e7irdikten sonra ikinci noktada hi\u00e7 su ve su ku\u015fu g\u00f6remiyoruz. G\u00f6l\u00fcn bu k\u0131\u015f bir miktar \u00e7ekildi\u011fini not ediyoruz sadece. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc, en zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta. Ku\u015flar uzakta ve \u0131\u015f\u0131k ters oldu\u011fu i\u00e7in ne kadar \u00e7abalasak da on binden \u00e7ok \u00f6rde\u011fi g\u00f6rmemize ra\u011fmen t\u00fcrlerini tespit edemiyoruz. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc noktaya gelip de yine teleskobumuzu kurdu\u011fumuz anda bizi bekleyen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden hen\u00fcz haberdar de\u011filiz. \u0130\u015fte ku\u015f g\u00f6zlemin en g\u00fczel hali belki tam da b\u00f6yle anlar\u2026 Kendinizi daha \u00f6nce hayal dahi edemeyece\u011finiz bir an\u0131n i\u00e7inde bulmak, farkl\u0131 bir t\u00fcrle, ku\u015f toplulu\u011fuyla veya s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmak. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden \u015f\u00fcphe etmek. Bir daha bakmak. Heyecan\u0131n\u0131z\u0131 ve ihtimal d\u0131\u015f\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnen bu durumu yan\u0131n\u0131zda olanlara dillendirmek. Onlarla tart\u0131\u015fmak. Hep birlikte tekrar bakmak. Bir rehber kitaba, sizden daha tecr\u00fcbeli birine dan\u0131\u015fmak. Zaman varsa derin bir nefes al\u0131p g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc yeniden incelemek. S\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 olan \u015fey, ku\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131 ise tekrar ve tekrar saymak. Sonucunda yan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, ger\u00e7ekten de de\u011ferli bir an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 idrak etmek ve kelimenin tam anlam\u0131yla ku\u015f gibi havalara u\u00e7mak! D\u00fcnyada bundan daha kendi halinde, naif bir tatmin var m\u0131 bilmiyorum. Fakat ku\u015flarla kar\u015f\u0131la\u015fmak tam da b\u00f6yle bir \u015fey.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Marmara G\u00f6l\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignnone\"><a href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1599\" height=\"533\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20043\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8.jpg 1599w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8-300x100.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8-768x256.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8-1024x341.jpg 1024w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03a1d97b-8125-4691-ae09-3c97ab5777e8-1536x512.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1599px) 100vw, 1599px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Marmara G\u00f6l\u00fc, tepeli pelikanlar. Foto\u011fraf: Sezai G\u00f6ksu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Marmara G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn bu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc noktas\u0131 i\u015fte tam da b\u00f6yle bir ana gebeydi. Y\u00fcz, iki y\u00fcz, \u00fc\u00e7 y\u00fcz, be\u015f y\u00fcz derken ayn\u0131 noktada \u00fc\u00e7 grup halinde dinlenen binden \u00e7ok tepeli pelikan sayd\u0131k. G\u00f6ldeki toplam say\u0131n\u0131n ise 1231 oldu\u011funu belirledik. Pelikanlar\u0131n g\u00fczelli\u011fi ve kalabal\u0131k olmalar\u0131n\u0131n ola\u011fan \u00fcst\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc bir yanda dursun, bizi as\u0131l heyecanland\u0131ran 1200 rakam\u0131n\u0131n tepeli pelikanlar i\u00e7in anlam\u0131yd\u0131. 140, tepeli pelikan i\u00e7in belirlenen k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131 e\u015fik de\u011feri. Yani d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde biri. 1231 ise bu t\u00fcr\u00fcn d\u00fcnya n\u00fcfusunun neredeyse y\u00fczde dokuzu! Belki de bu g\u00f6zlemi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u015fsiz an, g\u00f6l\u00fcn bundan sonra daha iyi korunmas\u0131na katk\u0131 koyacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ola\u011fan \u00fcst\u00fc g\u00f6zlem bizi tam da bu yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na, yani su ku\u015flar\u0131n\u0131 sayma amac\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131yor. K\u0131\u015f Ortas\u0131 Su ku\u015fu Say\u0131mlar\u0131 (KOSKS) 2019\u2019da d\u00fcnya genelinde elli d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kez yap\u0131l\u0131yor. KOSKS ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 k\u0131talar\u0131nda e\u015f zamanl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc hareketlerden biri, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fclke ve k\u0131ta s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir vatanda\u015f bilimi imecesi. 1967\u2019den bu yana 50 binden \u00e7ok sulakalan ve 180\u2019den \u00e7ok \u00fclkede su ku\u015fu say\u0131mlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f. Bu y\u0131l 12 Ocak\u2019ta d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131ndaki g\u00f6n\u00fcll\u00fc ku\u015f g\u00f6zlemciler ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerdeki sulakalanlarda \u00f6rdekleri, kazlar\u0131, mart\u0131lar\u0131 ve di\u011fer su ku\u015flar\u0131n\u0131 saymaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignnone\"><a href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/iwc-locations-940-460-with-caption-in-watermark.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/iwc-locations-940-460-with-caption-in-watermark.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20053\"\/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Harita 1: D\u00fcnyada 1967\u2019den bu yana 180 \u00fclkede 50 binden \u00e7ok alanda su ku\u015fu say\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f. Kaynak: Wetlands International (1997)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnyay\u0131 su ku\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye KOSKS\u2019lar\u0131na 1996\u2019dan beri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kat\u0131l\u0131yorum ve o g\u00fcnden bu g\u00fcne bana en s\u0131k sorulan&nbsp; sorulardan biri \u015fu: Su ku\u015flar\u0131n\u0131 neden say\u0131yorsunuz? \u0130lk y\u0131llarda bu soruya berrak yan\u0131tlar veremesem de aradan ge\u00e7en y\u0131llar i\u00e7inde, Marmara G\u00f6l\u00fc\u2019ndekine benzer anlar ya\u015fad\u0131ktan sonra say\u0131mlar\u0131n de\u011feri zihnimde epeyce netle\u015fti. D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 k\u0131talar\u0131nda e\u015f zamanl\u0131 yap\u0131lan KOSKS, biz insanlar\u0131n d\u00fcnyay\u0131 ba\u015fka canl\u0131lar\u0131n, su ku\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rmesini sa\u011fl\u0131yor, ve sonucunda bizi, ku\u015flarla birlikte bir ya\u015faman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramak ve bulmak i\u00e7in zorluyor. Peki bu s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l i\u015fliyor? Binlerce g\u00f6zlemcinin yapt\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz binlerce ayr\u0131 g\u00f6zlem, ku\u015flar ve sulakalanlar i\u00e7in nas\u0131l anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcn haline geliyor?<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan say\u0131m sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6nce b\u00f6lgesel koordinasyonu y\u00fcr\u00fcten gruba, ard\u0131ndan \u00fclke \u00f6l\u00e7e\u011finde KOSK verilerinin birle\u015ftirilmesinden sorumlu kurulu\u015fa aktar\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019deki say\u0131mlar\u0131n koordinasyonu 1967-1973 ve 1986-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00e7o\u011funlukla Avrupa \u00fclkelerinden gelen ku\u015f g\u00f6zlemcileri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f. 1990 ve 2002 aras\u0131ndaki say\u0131mlar\u0131 Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Derne\u011fi y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f. 2002\u2019de ilk defa tamam\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki ku\u015f g\u00f6zlem topluluklar\u0131ndan olu\u015fan ekipler say\u0131mlar\u0131 yapmaya ba\u015flanm\u0131\u015f. 2005-2012 aras\u0131nda say\u0131mlar Do\u011fa Derne\u011fi koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde T\u00fcrkiye\u2019deki ku\u015f g\u00f6zlemciler ve ku\u015f g\u00f6zlem topluluklar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f. T\u00fcrkiye say\u0131mlar\u0131n\u0131 2013\u2019ten itibaren KOSKS Kurulu, OM\u00dc Ornitoloji Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ile Do\u011fa Koruma ve Milli Parklar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc koordine ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclke \u00f6l\u00e7e\u011finde elde edilen veriler ise t\u00fcm d\u00fcnya genelindeki verileri birle\u015ftiren, Hollanda\u2019daki Uluslar Aras\u0131 Sulakalanlar \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (Wetlands International) iletiliyor ve burada t\u00fcm veriler sentezlenerek ku\u015flar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli veriler ortaya konuyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KOSKS\u2019lar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KOSKS\u2019lar\u0131n en temel sonu\u00e7lar\u0131ndan biri bir t\u00fcr\u00fcn d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011findeki say\u0131s\u0131n\u0131n ve b\u00f6lgesel g\u00f6\u00e7 yolu n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn belirlenmesi. Binlerce insan\u0131n tek tek yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemler, Uluslar Aras\u0131 Sulakalanlar \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan birle\u015ftirilerek her bir su ku\u015fu t\u00fcr\u00fcyle ilgili say\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m tahminleri yap\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylelikle her bir t\u00fcr\u00fcn d\u00fcnya ve b\u00f6lgesel g\u00f6\u00e7 yolu n\u00fcfusunun y\u00fczde biri tahmin edilerek bu ku\u015flar i\u00e7in koruma \u00f6ncelikli sulak alanlar belirleniyor. Ku\u015flar\u0131 korumada \u00f6ncelikli \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131, \u00d6nemli Do\u011fa Alan\u0131 ve Ramsar Alanlar\u0131\u2019n\u0131* belirlemenin m\u00fc\u015fterek bir kriteri, bir t\u00fcr\u00fcn d\u00fcnya veya b\u00f6lgesel g\u00f6\u00e7 yolu n\u00fcfusunun y\u00fczde biri veya fazlas\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve bu verileri elde etmenin en temel yollar\u0131ndan biri KOSKS\u2019lar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignnone\"><a href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1796\" height=\"1123\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20049\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison.jpg 1796w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison-300x188.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison-768x480.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/tepelison-1536x960.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1796px) 100vw, 1796px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Harita 2: Tepeli pelikan\u0131n Akdeniz Karadeniz ve G\u00fcneybat\u0131 Asya g\u00f6l yolu b\u00f6lgeleri ve \u00fczerindeki y\u00fczde bir e\u015fik de\u011ferini ge\u00e7en \u00d6nemli Ku\u015f Alanlar\u0131 (Kaynak: critical-sites.wetlands.org)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in birka\u00e7 t\u00fcr \u00fczerinden \u00f6rnek vereyim. Uluslar Aras\u0131 Sulakalanlar \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lan g\u00f6\u00e7 yolu haritas\u0131na bakarsak yukar\u0131da da bahsetti\u011fim tepeli pelikan\u0131n \u00fc\u00e7 b\u00f6lgesel g\u00f6\u00e7 yolu n\u00fcfusu var. Bunlardan biri Akdeniz Karadeniz g\u00f6\u00e7 yolu (bat\u0131daki), di\u011fer ise G\u00fcneybat\u0131 Asya g\u00f6\u00e7 yolu (yak\u0131n do\u011fudaki) (Harita 2). Bat\u0131daki n\u00fcfusun y\u00fczde biri 65 birey, do\u011fudakinin ise 75 birey. D\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde biri ise 140 birey. Bir de bu haritada g\u00f6z\u00fckmeyen elli bireylik bir Do\u011fu Asya n\u00fcfusu var ki, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fundan bu hesaplamalarda onu ihmal edebiliyoruz. Uluslar Aras\u0131 Sulakalanlar \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn geli\u015ftirdi\u011fi critical-sites.wetlands.org uzant\u0131l\u0131 internet sitesinden elde edilen Harita 2, bize hem bat\u0131, hem de do\u011fu g\u00f6\u00e7 yolunun yakla\u015f\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, hem de daha \u00f6nemlisi bu b\u00f6lge \u00fczerinde y\u00fczde bir e\u015fik de\u011ferini ge\u00e7ti\u011fi bilinen t\u00fcm alanlar\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hem g\u00f6\u00e7 yolu hem de tek tek alan d\u00fczeyinde bu sentezi yapabilmemizin \u00f6nemli veri kaynaklar\u0131ndan biri ise, 54 y\u0131ld\u0131r d\u00fcnyadaki ve T\u00fcrkiye\u2019deki g\u00f6n\u00fcll\u00fc ku\u015f g\u00f6zlemcilerinin el birli\u011fi ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc say\u0131mlar.&nbsp;Bu haritaya bak\u0131nca Marmara G\u00f6l\u00fc\u2019nde 1231 bireylik tepeli pelikan\u0131 g\u00f6zledi\u011fimiz g\u00fcn daha da \u00e7ok anlam kazan\u0131yor. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bu devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ya\u015fayan t\u00fcm tepeli pelikanlar\u0131n y\u00fczde dokuzuyla, k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00f6l\u00fcn k\u0131y\u0131s\u0131nda, tek bir anda kar\u015f\u0131la\u015fmak\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignnone\"><a href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1749\" height=\"1085\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20051\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson.jpg 1749w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson-300x186.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson-768x476.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson-1024x635.jpg 1024w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/otucujpegson-1536x953.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1749px) 100vw, 1749px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Harita 3: \u00d6t\u00fcc\u00fc ku\u011funun bat\u0131 g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 ve \u00fczerindeki y\u00fczde bir e\u015fik de\u011ferini ge\u00e7en \u00d6nemli Ku\u015f Alanlar\u0131 (Kaynak: critical-sites.wetlands.org)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>KOSKS sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bir ba\u015fka \u00f6rnek olabilecek \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u011funun ise bat\u0131ya do\u011fru uzanan d\u00f6rt farkl\u0131 g\u00f6\u00e7 yolu n\u00fcfusu var (Harita 3). Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ise bir de do\u011fuya do\u011fru uzanan bir g\u00f6\u00e7 yolu n\u00fcfusu bulunuyor. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde T\u00fcrkiye\u2019de ve \u00f6zellikle de Trakya\u2019da k\u0131\u015flayan \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u011fular\u0131n Bat\u0131 Sibirya Karadeniz ve Akdeniz n\u00fcfusuna ait oldu\u011funu biliyoruz (Harita 3\u2019deki soldan ikinci, maviyle s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6\u00e7 yolu). Bu n\u00fcfusun y\u00fczde biri 120 birey ve bu nedenle \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u011funun 120 bireyden fazlas\u0131n\u0131n d\u00fczenli olarak k\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 alanlar bir \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131yor. T\u00fcr\u00fcn d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde biri ise yakla\u015f\u0131k 1800 birey. Bir yerde 1800 bireyden fazla \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u011fuyu d\u00fczenli olarak g\u00f6rmemiz, bu sefer de oran\u0131n d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Meri\u00e7 Deltas\u0131, i\u015fte bu \u00f6zelli\u011fe sahip alanlardan biri ve alan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini KOSKS\u2019lar sayesinde fark ettik.<\/p>\n\n\n\n<p>KOSKS\u2019lar, \u00fclkeler ve k\u0131talar aras\u0131nda hareket ederek yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 noktalar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan su ku\u015flar\u0131n\u0131 daha iyi anlamam\u0131z\u0131 ve onlar i\u00e7in insanlar\u0131 \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan bir sulakalanlar a\u011f\u0131 tan\u0131mlamam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bir ba\u015fka de\u011fi\u015fle, yerk\u00fcreye su ku\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bakmay\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. \u00dcstelik bunu yaparken hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ama ku\u015flarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ayn\u0131 heyecan\u0131 duydu\u011fumuz, farkl\u0131 co\u011frafyalardaki ku\u015f g\u00f6zlemcilerle d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 imecelerinden birini ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclke \u00f6l\u00e7e\u011finde do\u011frudan koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na da y\u00f6n veren KOSK\u2019lar her \u015feyden \u00f6nce sulakalanlar hakk\u0131ndaki bilgilerimizin g\u00fcncellenmesini sa\u011fl\u0131yor. Alan \u00fczerindeki tehditleri i\u015faret ediyor veya muhtemel tehditlere kar\u015f\u0131 veri altl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturuyor. \u00d6rne\u011fin G\u00fcney Gediz Deltas\u0131\u2019nda yap\u0131lan KOSKS\u2019lar \u0130zmir K\u00f6rfez Otoban\u0131\u2019n\u0131n yap\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 olu\u015fturulan dava dosyas\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutmu\u015f ve alan\u0131n flamingolar\u0131n d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat edilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Say\u0131mlar sayesinde avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ku\u015f n\u00fcfuslar\u0131 \u00fczerindeki etkilerini de analiz edebiliyoruz. Gitti\u011fimiz her noktada ve T\u00fcrkiye genelinde, ku\u015flar\u0131n ve sulakalanlar\u0131n de\u011ferini anlatma \u015fans\u0131 elde ediyoruz. Dahas\u0131, t\u00fcm ku\u015f g\u00f6zlemciler y\u0131lda bir kere de olsa emek ve heyecan\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok sevdi\u011fimiz bu varl\u0131klar\u0131 korumak i\u00e7in ortakla\u015ft\u0131rabiliyoruz. Birbirimizden ve say\u0131m sonu\u00e7lar\u0131ndan yeni tecr\u00fcbeler ediniyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Marmara G\u00f6l\u00fc\u2019nde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m o muhte\u015fem an\u0131n t\u00fcm ku\u015f g\u00f6zlemciler ve herkes i\u00e7in \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 diliyorum. Biliyorum ki, bu ancak ku\u015flar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve say\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131: G\u00fcven Eken<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignnone\"><a href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1599\" height=\"533\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20047\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff.jpg 1599w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff-300x100.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff-768x256.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff-1024x341.jpg 1024w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/95b5dc64-610c-4355-bcca-1be4773db2ff-1536x512.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1599px) 100vw, 1599px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gediz Deltas\u0131, flamingolar. Foto\u011fraf: Sezai G\u00f6ksu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>(*) Ramsar S\u00f6zle\u015fmesi su ku\u015flar\u0131n\u0131 \u201cekolojik olarak sulakalanlara ba\u011f\u0131ml\u0131 olan ku\u015f t\u00fcrleri\u201d olarak tan\u0131mlar. Bir sulakalan\u0131n Ramsar alan\u0131 olabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle sekiz adet Ramsar Kriteri\u2019nden en az birisini sa\u011flamas\u0131 gerekir. Bu kriterlerden ikisi Su ku\u015fu Kriteri (Kriter 5) ve Pop\u00fclasyon E\u015fik De\u011feri Kriteri (Kriter 6) olup do\u011frudan su ku\u015flar\u0131 ile ilgilidir. Daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde bir alan d\u00fczenli olarak Su ku\u015fu Kriteri\u2019ne g\u00f6re \u201c20,000 ya da daha fazla su ku\u015fu\u201dnu, Pop\u00fclasyon E\u015fik De\u011feri Kriterine g\u00f6re ise \u201cbir su ku\u015fu t\u00fcr\u00fcne ait g\u00f6\u00e7 yolu pop\u00fclasyonunun y\u00fczde birinden fazlas\u0131\u201dn\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yorsa Ramsar Kriterlerini sa\u011fl\u0131yordur ve Ramsar Alan\u0131 aday\u0131 olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/critical-sites.wetlands.org\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.critical-sites.wetlands.org<\/a> Su ku\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 ve bulunduklar\u0131 \u00d6nemli Ku\u015f Alanlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/wpe.wetlands.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.wpe.wetlands.org\/search<\/a> D\u00fcnya su ku\u015fu pop\u00fclasyon b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri veritaban\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marmara G\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131lar\u0131. Manisa. 12 Ocak 2019. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ku\u015f g\u00f6zlemci toplulu\u011fuyla Marmara G\u00f6l\u00fc \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131\u2019n\u0131n dokuz noktas\u0131ndan d\u00f6rd\u00fcn\u00fc sayma sorumlulu\u011funu \u00fcstlendik. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda ku\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 \u00d6mer D\u00f6nd\u00fcren taraf\u0131ndan bu g\u00f6l i\u00e7in belirlenen Marmara G\u00f6l\u00fc K\u0131\u015f Ortas\u0131 Su ku\u015fu Say\u0131m\u0131 (KOSKS) sabit noktalar\u0131ndan 1, 2, 3 ve 4 numaral\u0131 g\u00f6zlem istasyonlar\u0131n\u0131 tek tek [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/sukuslarini-neden-sayiyoruz\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from Su Ku\u015flar\u0131n\u0131 Neden Say\u0131yoruz?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":20045,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[60],"tags":[196,450,197,195],"class_list":["post-20066","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber","tag-kosks","tag-kus","tag-marmara-golu","tag-su-kusu"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458.jpg",1440,810,false],"thumbnail":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-300x300.jpg",300,300,true],"medium":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-768x432.jpg",768,432,true],"large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458-1024x576.jpg",1024,576,true],"1536x1536":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458.jpg",1440,810,false],"2048x2048":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6c6dab5a-d429-423c-8642-6efcfca0b458.jpg",1440,810,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"A. Erdem \u015eent\u00fcrk","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/erdem\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Marmara G\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131lar\u0131. Manisa. 12 Ocak 2019. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ku\u015f g\u00f6zlemci toplulu\u011fuyla Marmara G\u00f6l\u00fc \u00d6nemli Ku\u015f Alan\u0131\u2019n\u0131n dokuz noktas\u0131ndan d\u00f6rd\u00fcn\u00fc sayma sorumlulu\u011funu \u00fcstlendik. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda ku\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 \u00d6mer D\u00f6nd\u00fcren taraf\u0131ndan bu g\u00f6l i\u00e7in belirlenen Marmara G\u00f6l\u00fc K\u0131\u015f Ortas\u0131 Su ku\u015fu Say\u0131m\u0131 (KOSKS) sabit noktalar\u0131ndan 1, 2, 3 ve 4 numaral\u0131 g\u00f6zlem istasyonlar\u0131n\u0131 tek tek&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}