{"id":2087,"date":"2014-06-02T20:00:51","date_gmt":"2014-06-02T17:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/dogaaskina.local\/?p=2087"},"modified":"2014-06-02T20:00:51","modified_gmt":"2014-06-02T17:00:51","slug":"bir-iplik-masali-buldan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/bir-iplik-masali-buldan\/","title":{"rendered":"Bir iplik masal\u0131: Buldan"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/dogaaskina.local\/wp-content\/uploads\/\u0130brahimusta.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2101\" src=\"http:\/\/dogaaskina.local\/wp-content\/uploads\/\u0130brahimusta.jpg\" alt=\"\u0130brahimusta\" width=\"720\" height=\"540\" \/><\/a><br \/>\nApullwan. Luvilerin Buldan&#8217;\u0131 tarif ederken kulland\u0131klar\u0131 ad. Su ve koruluk yer anlam\u0131na gelen Apullwan&#8217;a ait bir zamanlar iki y\u00fcze yak\u0131n sog\u0306uk su akan c\u0327es\u0327mesi ve en g\u00fczel ye\u015filliklerine can veren kaynaklar\u0131 varm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca Buldan, \u0130pek yolu \u00fczerinde kervanlar\u0131n mola verdi\u011fi bir durak. Eski d\u00fckkanlar\u0131n, hanlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erken develere kuma\u015flar\u0131 y\u00fckleyen bezirganlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibiyim.<\/p>\n<p>Eski han\u0131n kap\u0131lar\u0131, b\u00fcy\u00fck pencereleri, heybetli yap\u0131lar yoldan ge\u00e7enleri selaml\u0131yor. Dokumac\u0131 Metin Usta&#8217;n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131na g\u00f6re Buldan&#8217;\u0131n tarihi pazar\u0131 per\u015fembe g\u00fcn\u00fc kuruluyormu\u015f. Sabah\u0131n alaca \u015fafa\u011f\u0131nda kurulan pazar ku\u015fluk vakti bitiyormu\u015f. Daha eskilerde yetmi\u015fbe\u015flerden \u00f6nce ise ticaret yo\u011funlu\u011fu nedeniyle pazar, hem \u00e7ar\u015famba hem per\u015fembe g\u00fcn\u00fc kuruluyormu\u015f. Pazar\u0131n can damar\u0131 bez dokumalar, binbir emekle el tezgah\u0131nda dokunan kuma\u015flar. Bug\u00fcn bu co\u011frafyada dokuma gelene\u011fi hala devam ediyor.<\/p>\n<p>\u0130plerin \u00e7\u00f6zg\u00fcleri aras\u0131nda gelip giden mekikle, tara\u011f\u0131 tutan tefeyle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zamanlar ortaokulu yeni bitirmi\u015f. Ustas\u0131n\u0131n dizinin dibinde \u00f6\u011frendi\u011fi bu meslekle evine ekmek g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f. Do\u011fa Okulu&#8217;ndan birka\u00e7 arkada\u015fla gelene\u011fin ustalar\u0131ndan Metin Ustayla hem o sokaklar\u0131 ar\u015f\u0131nl\u0131yoruz hem de dokumayla ilgili hasbihal ediyoruz.<\/p>\n<p>Buldan ekonomisinde \u00f6nemli yeri olan dokumalar iki \u015fekilde \u00fcretiliyor. Metin Usta iki \u00fcretim \u015feklini de kullan\u0131yor. \u0130lki ah\u015fap el tezgah\u0131, ikincisi ise kara tezgah denen yar\u0131 makine tezgahlar. Her a\u015famas\u0131nda emek isteyen ve daha yorucu olan ah\u015fap tezgah\u0131n bir ucundan giren ipin \u00f6b\u00fcr u\u00e7tan nefes kesen bir dokuma halinde \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 hayretle izledim. Ustan\u0131n el ve ayaklar\u0131ndaki o ritmin kuma\u015fa i\u015fleni\u015fine tan\u0131k oldum. \u00d6b\u00fcr taraftan kara tezgah ise biraz daha makinele\u015fmi\u015f. Makine denilince bir d\u00fc\u011fmeye basarak metrelerce kuma\u015f dokuyan devasa \u015feyler akla gelmesin. El tezgah\u0131na g\u00f6re biraz daha az yorucu mekik atmak ve ayak basma hareketleri makine taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor. El tezgah\u0131nda desen ustan\u0131n kafas\u0131ndayken, kara tezgahta ise \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f desen tahtas\u0131n\u0131n \u00fczerinde. Bu tahta, ah\u015fab\u0131n \u00fczerine \u00e7iviler \u00e7ak\u0131larak elde edilen bir kal\u0131p.<\/p>\n<p>\u0130ki tezgahtan \u00e7\u0131kan kuma\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce ikisini de ay\u0131rmak olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7, hemen ustaya soruyoruz. Peki biz bu kuma\u015flar\u0131 nas\u0131l ay\u0131raca\u011f\u0131z? Usta y\u0131llar\u0131n birikimiyle el dokumas\u0131n\u0131n p\u00fcf noktas\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor; el dokumalar\u0131nda her on santiminde bir ince bir \u00e7izgi olursa bilin ki el dokumas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7izgiler asl\u0131nda de\u011ferine de\u011fer katan yanl\u0131\u015flar. Eskilerin deyimiyle, \u201cher yanl\u0131\u015f bir nak\u0131\u015f\u201d.<\/p>\n<p>Ustadan dinledi\u011fimiz kadar\u0131yla yeni yeti\u015fen ku\u015fa\u011f\u0131n aras\u0131nda bu gelene\u011fe merak salan kimse yok. B\u00f6yle olunca gelenek denilen k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn bir aya\u011f\u0131 eksiliyor. Dokumac\u0131l\u0131\u011fa ilginin azalmas\u0131, bu gelene\u011fin maddi ve manevi olarak hak etti\u011fi konumda olmamas\u0131. Dokumac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne giren devasa makinelerle kuma\u015f \u00e7ok daha ucuza mal edilmekte. R\u0131zk\u0131na raz\u0131 olan, dima\u011f\u0131nda rekabet s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc olmayan el tezgahlar\u0131 ise bu b\u00fcy\u00fck \u00e7arklar aras\u0131nda kaybolmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Geleneksel dokumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya\u015fatmak ve gelenek k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fcn ayaklar\u0131n\u0131 yeniden sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in neler yapabiliriz diye sorduk kendi kendimize. Bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 hemen vermek elbette kolay de\u011fil. Ne olursa olsun\u00a0 bu geleneksel mesle\u011fi ge\u00e7mi\u015ften gelece\u011fe ta\u015f\u0131makla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz.<\/p>\n<p>Raziye \u0130\u00e7tepe<\/p>\n<p>Foto\u011fraf: <span style=\"color: #141414;\">\u00a9\u00a0<\/span>Bur\u00e7in Feran<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Apullwan. Luvilerin Buldan&#8217;\u0131 tarif ederken kulland\u0131klar\u0131 ad. Su ve koruluk yer anlam\u0131na gelen Apullwan&#8217;a ait bir zamanlar iki y\u00fcze yak\u0131n sog\u0306uk su akan c\u0327es\u0327mesi ve en g\u00fczel ye\u015filliklerine can veren kaynaklar\u0131 varm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca Buldan, \u0130pek yolu \u00fczerinde kervanlar\u0131n mola verdi\u011fi bir durak. Eski d\u00fckkanlar\u0131n, hanlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erken develere kuma\u015flar\u0131 y\u00fckleyen bezirganlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibiyim. Eski han\u0131n [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/bir-iplik-masali-buldan\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from Bir iplik masal\u0131: Buldan<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":2102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[561],"tags":[],"class_list":["post-2087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doga-okulu"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"burcin.feran","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/burcin-feran\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Apullwan. Luvilerin Buldan&#8217;\u0131 tarif ederken kulland\u0131klar\u0131 ad. Su ve koruluk yer anlam\u0131na gelen Apullwan&#8217;a ait bir zamanlar iki y\u00fcze yak\u0131n sog\u0306uk su akan c\u0327es\u0327mesi ve en g\u00fczel ye\u015filliklerine can veren kaynaklar\u0131 varm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca Buldan, \u0130pek yolu \u00fczerinde kervanlar\u0131n mola verdi\u011fi bir durak. Eski d\u00fckkanlar\u0131n, hanlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erken develere kuma\u015flar\u0131 y\u00fckleyen bezirganlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibiyim. Eski han\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2087"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2087\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}