{"id":2441,"date":"2015-11-09T17:22:25","date_gmt":"2015-11-09T15:22:25","guid":{"rendered":"http:\/\/dogadernegi.org\/?p=2441"},"modified":"2024-02-14T16:12:50","modified_gmt":"2024-02-14T13:12:50","slug":"savasin-kuslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/savasin-kuslari\/","title":{"rendered":"Sava\u015f\u0131n Ku\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_2428\" aria-describedby=\"caption-attachment-2428\" style=\"width: 765px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2428 size-large\" src=\"http:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-3-765x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"765\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-3-765x1024.jpg 765w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-3-224x300.jpg 224w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-3-768x1028.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-3.jpg 968w\" sizes=\"auto, (max-width: 765px) 100vw, 765px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2428\" class=\"wp-caption-text\">S\u00fcrmeli k\u0131zku\u015funu korumak i\u00e7in b\u00f6lgedeki insanlara birlikte \u00e7al\u0131\u015fmak hayati \u00f6neme sahip. Ceylanp\u0131narl\u0131 \u00e7obanlar ve ku\u015flar ayn\u0131 ya\u015fam alan\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Do\u011fa Koruma<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fa koruma \u00fczerine san\u0131yorum binlerce insan yaz\u0131p \u00e7izmi\u015f, farkl\u0131 y\u00f6ntemler bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Detayl\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, t\u00fcr koruma planlar\u0131 kurgulanm\u0131\u015f; t\u00fcrlerin yok olu\u015f sebepleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve belki bir k\u0131sm\u0131 bulunmu\u015ftur. \u0130nsan etkisine ba\u011fl\u0131 habitat kayb\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere avc\u0131l\u0131k ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, t\u00fcrleri son bireyine kadar etkiler ve sonunda tamamen yok eder. \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci, sorunun sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak tespitini ve bir dizi \u00f6nlemi i\u00e7erir. \u0130nsan bask\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 \u00e7evresinde \u015fekillenen re\u00e7eteleri do\u011fa korumac\u0131lar uygulamaya \u00e7abalar, \u00e7abalar. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz do\u011fa koruma disiplini olduk\u00e7a tutarl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen bu k\u00f6klerden filizlense de d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131ndaki \u015fiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda olduk\u00e7a \u00e7aresiz kalabiliyor.<\/p>\n<p><strong>Ba\u011flar<\/strong><\/p>\n<p>Yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131m doktora tezi kapsam\u0131nda narenciye bah\u00e7esi yapmak i\u00e7in, Fethiye\u2019de kal\u0131nt\u0131 s\u0131\u011fla ormanlar\u0131n\u0131 kesen ki\u015filerle konu\u015fmu\u015ftu. Ayn\u0131 zamanda geleneklerinde kutsal kabul ettikleri bu ormanlara zarar verdikleri i\u00e7in \u00f6lesiye pi\u015fman olduklar\u0131n\u0131, su\u00e7luluk ve utan\u00e7 hissettiklerini anlatm\u0131\u015ft\u0131. Hatta ailelerinden bu konuda tepki ald\u0131klar\u0131n\u0131 da\u2026Yuvadan d\u00fc\u015fen bir k\u00fc\u00e7\u00fck akbabay\u0131 haftalarca evinde bakarak bazen g\u00fcnl\u00fck kazanc\u0131yla kasaptan et alan ve ku\u015fu iyile\u015ftiren \u00e7obandan; F\u0131rat havzas\u0131nda drenaj nedeniyle habitatlar\u0131 yok olan bir turnan\u0131n arkas\u0131ndan \u00fcz\u00fclen, \u00f6fkelenen dedeye pek \u00e7ok insanla tan\u0131\u015ft\u0131m. Onlardan \u00f6\u011frendi\u011fim binlerce y\u0131ll\u0131k insan do\u011fa ba\u011f\u0131 orada, da\u011flarda ya\u015famaya devam ediyor ve san\u0131r\u0131m t\u00fcrleri koruman\u0131n tek yolu bu insanlar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve do\u011fa ile kurduklar\u0131 ba\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi. Sonu\u00e7ta yok olu\u015fla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etti\u011fimiz t\u00fcrlerin neredeyse tamam\u0131n\u0131n katili bu ba\u011f\u0131 yitirmi\u015f insan.<\/p>\n<p><strong>Her birey<\/strong><\/p>\n<p>Nas\u0131l bir heyecan, Orta Do\u011fu&#8217;nun en \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndan biri ya\u015fan\u0131rken bir gurup ku\u015f g\u00f6zlemciyi sava\u015f alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yapmak konusunda y\u00fcreklendirebilir? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131n \u00e7ok de\u011ferli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Do\u011fa Derne\u011fi\u2019nin en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131ndan biri Urfa Ceylanp\u0131nar. Bu g\u00f6lge Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na dek uzanan TIGEM&#8217;in (Tar\u0131m \u0130\u015fletme Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) yani devletin tar\u0131m arazilerini kaps\u0131yor. Burada bulunma sebebimiz de s\u00fcrmeli k\u0131zku\u015fu. Bu araziler, D\u00fcnyada BirdLife kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re 5600 \u00e7ift kalm\u0131\u015f, IUCN\u2019e g\u00f6re nesli kritik \u00f6l\u00e7\u00fcde tehlike alt\u0131nda (CR) olan bu t\u00fcr\u00fcn g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda konaklama alan\u0131. Her y\u0131l buraya geliyorlar ve buras\u0131 sava\u015f alan\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131smen kuru tar\u0131m yap\u0131lan alanda gruplar halinde gelen s\u00fcrmeli k\u0131zku\u015flar\u0131 dinleniyor, beslenip yola devam ediyor. Bu b\u00f6lge t\u00fcr i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7 yolunda bu tip beslenme alanlar\u0131, sulu tar\u0131ma ge\u00e7i\u015f sonras\u0131 neredeyse hi\u00e7 kalmam\u0131\u015f. Bu b\u00f6lgede yo\u011funla\u015fan g\u00f6\u00e7 pop\u00fclasyonu b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla d\u00fcnya pop\u00fclasyonunun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturuyor. Urfal\u0131 ku\u015f g\u00f6zlemciler i\u00e7in her birey \u00e7ok \u00f6nemli. S\u00fcrmeli k\u0131zku\u015funun ve habitat\u0131n\u0131n izlenmesini konusunda \u00e7ok hassas olan grup, 2014 y\u0131l\u0131nda 4-5-6 Ekim\u2019de B\u00f6lgede ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal ilan edilmesine ve soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 aksatmam\u0131\u015f. Do\u011fa Derne\u011fi Bozk\u0131r Sorumlusu Turan \u00c7etin: \u201cSilah seslerinin g\u00f6lgesinde olsa da farkl\u0131 yollardan arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 tamamlad\u0131k\u201d diyor.<\/p>\n<p>Hepsi, alanda d\u00fcrb\u00fcn teleskop ve \u00e7e\u015fitli arazi ara\u00e7lar\u0131yla dola\u015fman\u0131n risklerinin fark\u0131nda. Bir ku\u015f g\u00f6zlemcinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan d\u00fcrb\u00fcn\u00fc ilk kez bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda sahiplerini riske atm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 g\u00fcneyde \u00fclke s\u0131n\u0131r\u0131na yakla\u015f\u0131k otuz kilometre uzakl\u0131kta. Bu y\u00fczden arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda b\u00f6lgedeki insanlara ula\u015fmak ve s\u00fcrmeli k\u0131zku\u015funu anlatmak \u00e7ok \u00f6nemli. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma belki de bir bireyin o g\u00fcn hedef olmay\u0131p g\u00f6\u00e7e devam edebilmesi anlam\u0131na gelecek.<\/p>\n<p>Arazide kuru tar\u0131ma devam edilmesi konusunda da bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapan grup, en az\u0131ndan av bask\u0131s\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda azaltmaya karar vermi\u015f. Bunun i\u00e7in t\u00fcm grup \u00fcyeleri ki\u015fisel olarak e\u011fitim al\u0131p \u00f6nce avc\u0131 sonras\u0131nda av m\u00fcfetti\u015fi olmu\u015flar ve g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden olu\u015fan 10 ki\u015filik bir av kontrol grubu kurmu\u015flar. Bu sayede avc\u0131lar\u0131n pek \u00e7o\u011fu s\u00fcrmeli k\u0131zku\u015flar\u0131ndan haberdar olmu\u015f ve avlanmayaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015f. Bu \u015fekilde avlanan ku\u015f say\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor eski avc\u0131 yeni ku\u015f g\u00f6zlemci Mehmet ve ekiliyor, \u201cDaha \u00f6nce ava a\u00e7\u0131k olan t\u00fcm TIGEM arazisini de Bakanl\u0131kla olan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimiz sayesinde ava kapatt\u0131k. Art\u0131k burada av olmayacak, biz de denetlemeye devam edece\u011fiz.\u201d Avc\u0131lar, bu g\u00f6n\u00fcll\u00fc ekibe hem sayg\u0131 duyuyor hem de onlardan \u00e7ekiniyor. Ku\u015f g\u00f6zlemcileri ve avc\u0131lar birbirlerini \u00e7ok iyi tan\u0131yor. Hatta aralar\u0131ndan t\u00fcfeklerini sat\u0131p foto\u011fraf makinesi alanlar bile var.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2442\" aria-describedby=\"caption-attachment-2442\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2442 size-full\" src=\"http:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-2.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"480\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2442\" class=\"wp-caption-text\">Urfal\u0131 ku\u015f g\u00f6zlemciler i\u00e7in her birey \u00e7ok \u00f6nemli. T\u00fcm \u015fartlara ra\u011fmen arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam ediyorlar.<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<br \/>\n\u015eu an b\u00f6lgede \u00e7at\u0131\u015fmalar devam ediyor, s\u00fcrmeli k\u0131z ku\u015flar\u0131 da alana gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f olmal\u0131lar. Grubun kad\u0131n g\u00f6zlemcilerinden Hayat: \u201cG\u00f6zlemlere devam edece\u011fiz\u201d diyor.<\/p>\n<p>\u0130nsan do\u011fa birlikteli\u011fini, sava\u015f\u0131n bile \u00f6ld\u00fcremedi\u011fi a\u00e7\u0131k. \u0130nsan merkezli bir \u00e7a\u011fda kendini s\u00fcrmeli k\u0131zku\u015fu yerine koyabilen ve dilek tutman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ebilen insanlar oldu\u011fu s\u00fcrece yok olu\u015f, ad\u0131m ad\u0131m; birey birey bizden uzakla\u015f\u0131yor. \u0130nsan ve do\u011fa aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n yok olu\u015fu temel sorunumuz, bu ba\u011f\u0131n yeniden ve yeniden olu\u015ftu\u011fu her an d\u00fcnyan\u0131n bir yerinde bir canl\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtar\u0131yor. Bu en az\u0131ndan Urfa\u2019da her \u015feye ra\u011fmen ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n<p>Yaz\u0131: Burak \u00d6zk\u0131rl\u0131<\/p>\n<p>Foto\u011fraf: \u00a9 Turan \u00c7etin \/ Mehmet Mahmuto\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Do\u011fa Koruma Do\u011fa koruma \u00fczerine san\u0131yorum binlerce insan yaz\u0131p \u00e7izmi\u015f, farkl\u0131 y\u00f6ntemler bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Detayl\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, t\u00fcr koruma planlar\u0131 kurgulanm\u0131\u015f; t\u00fcrlerin yok olu\u015f sebepleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve belki bir k\u0131sm\u0131 bulunmu\u015ftur. \u0130nsan etkisine ba\u011fl\u0131 habitat kayb\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere avc\u0131l\u0131k ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, t\u00fcrleri son bireyine kadar etkiler ve sonunda tamamen yok eder. [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/savasin-kuslari\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from Sava\u015f\u0131n Ku\u015flar\u0131<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":2432,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[60],"tags":[519],"class_list":["post-2441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber","tag-surmeli-kizkusu"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4.jpg",630,387,false],"thumbnail":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4-300x300.jpg",300,300,true],"medium":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4-300x184.jpg",300,184,true],"medium_large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4.jpg",630,387,false],"large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4.jpg",630,387,false],"1536x1536":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4.jpg",630,387,false],"2048x2048":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Figure-4.jpg",630,387,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"A. Erdem \u015eent\u00fcrk","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/erdem\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"&nbsp; Do\u011fa Koruma Do\u011fa koruma \u00fczerine san\u0131yorum binlerce insan yaz\u0131p \u00e7izmi\u015f, farkl\u0131 y\u00f6ntemler bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Detayl\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, t\u00fcr koruma planlar\u0131 kurgulanm\u0131\u015f; t\u00fcrlerin yok olu\u015f sebepleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve belki bir k\u0131sm\u0131 bulunmu\u015ftur. \u0130nsan etkisine ba\u011fl\u0131 habitat kayb\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere avc\u0131l\u0131k ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, t\u00fcrleri son bireyine kadar etkiler ve sonunda tamamen yok eder.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2441\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}