{"id":26634,"date":"2024-11-06T16:29:45","date_gmt":"2024-11-06T13:29:45","guid":{"rendered":"https:\/\/dogadernegi.org\/?p=25181"},"modified":"2025-08-24T01:47:09","modified_gmt":"2025-08-23T22:47:09","slug":"dunya-doga-koruma-birligi-iucn-16-kus-turunun-durumunun-kotuye-gittigini-acikladi-bunlardan-5i-turkiyede-gorulen-turler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/dunya-doga-koruma-birligi-iucn-16-kus-turunun-durumunun-kotuye-gittigini-acikladi-bunlardan-5i-turkiyede-gorulen-turler\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya Do\u011fa Koruma Birli\u011fi (IUCN) 16 ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn durumunun k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131, bunlardan 5\u2019i T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrler"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image wp-image-25182 size-full\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1707\" src=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1.jpg\" alt=\"Gu\u0308mu\u0308s\u0327 yag\u0306murcun, Alper Tu\u0308ydes\u0327\" class=\"wp-image-25182\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1.jpg 2560w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gu\u0308mu\u0308s\u0327 yag\u0306murcun, Alper Tu\u0308ydes\u0327<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>IUCN, 2024 Ekim ay\u0131nda d\u00fcnya genelinde 16 k\u0131y\u0131 ku\u015fu t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tehdit kategorisini y\u00fckselterek bu t\u00fcrlerin neslinin iyiye gitmedi\u011fini duyurdu. Son veriler, g\u00f6\u00e7men k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131n\u0131n pop\u00fclasyonlar\u0131ndaki ciddi azalmay\u0131 dolay\u0131s\u0131yla pek \u00e7ok ekosistemin de iyi durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6zellikle ku\u015flar\u0131n g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 boyunca habitat kayb\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 riskler, t\u00fcrlerin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 daraltarak hayatta kalma \u015fanslar\u0131n\u0131 azalt\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ku\u015flar, \u00e7evresel de\u011fi\u015fikliklere h\u0131zla tepki veren ve ekosistemlerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tan \u00f6nemli g\u00f6stergeler. Bug\u00fcn her sekiz ku\u015f t\u00fcr\u00fcnden biri nesli t\u00fckenme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunuyor ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ku\u015f t\u00fcrlerinin %60\u2019\u0131 azalmaya devam ediyor.&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019deki 5 K\u0131y\u0131 Ku\u015fu T\u00fcr\u00fc Tehlike Alt\u0131nda<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fcnya Do\u011fa Koruma Birli\u011fi\u2019nin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de de 5 k\u0131y\u0131 ku\u015fu t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tehlike stat\u00fcs\u00fc artm\u0131\u015f oldu. Tehlike stat\u00fcs\u00fc artan k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131 ise \u015f\u00f6yle;<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br><\/span><strong>G\u00fcm\u00fc\u015f ya\u011fmurcun<\/strong> <em><span style=\"font-weight: 400;\">(<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Pluvialis squatarola<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">)<\/span><\/em><b>:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Y\u00fcksek bir da\u011f\u0131l\u0131ma sahip olsa da son \u00fc\u00e7 nesilde %30 oran\u0131nda azalma g\u00f6steriyor ve \u2018Yayg\u0131n\u2019 (LC) kategorisinden iki kategori birden atlayarak \u201cHassas\u201d (VU) olarak listeleniyor. Habitat kayb\u0131, avlanma ve rahats\u0131zl\u0131k gibi tehditler ba\u015fl\u0131ca nedenler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00fcrmeli kumku\u015fu<\/strong> <em><span style=\"font-weight: 400;\">(<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Limicola falcinellus<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">)<\/span><\/em><b>:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Son 13 y\u0131lda %30\u2019un \u00fczerinde bir azalma g\u00f6steren bu t\u00fcr, Avrupa\u2019daki \u00fcreme alanlar\u0131nda habitat kayb\u0131 ve g\u00f6\u00e7 yollar\u0131nda \u00e7e\u015fitli tehditlerden etkileniyor ve \u2018Yayg\u0131n\u2019 (LC) kategorisinden iki kategori birden atlayarak \u201cHassas\u201d (VU) olarak listeleniyor.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ta\u015f\u00e7eviren<\/strong> <em><span style=\"font-weight: 400;\">(<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Arenaria interpres<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">)<\/span><\/em><b>:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> 750.000 &#8211; 1.750.000 aras\u0131nda bireyden olu\u015fan bu t\u00fcr, geni\u015f yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen son \u00fc\u00e7 nesilde %20-29 oran\u0131nda azalma ile \u2018\u2019Yayg\u0131n\u2019\u2019 kategorisinden &#8220;Tehlike Alt\u0131na Girmeye Yak\u0131n\u201d (NT) kategorisine ge\u00e7ti.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0131z\u0131l kumku\u015fu<\/strong> <em><span style=\"font-weight: 400;\">(<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Calidris ferruginea<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">)<\/span><\/em><b>:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Son \u00fc\u00e7 nesilde %30-49 oran\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fayan bu t\u00fcr, habitat kayb\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve avlanma gibi nedenlerden dolay\u0131 risk alt\u0131nda. T\u00fcr, \u201cTehlike Alt\u0131na Girmeye Yak\u0131n\u201d (NT) kategorisinden \u201cHassas\u201d (VU) kategorisine y\u00fckseldi.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kara kar\u0131nl\u0131 kumku\u015fu<\/strong> <em><span style=\"font-weight: 400;\">(<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Calidris alpina<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">): <\/span><\/em>Geni\u015f bir pop\u00fclasyona sahip olmas\u0131na ra\u011fmen %20-29 oran\u0131nda bir azalma g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in \u2018Yayg\u0131n\u2019 (LC) kategorisinden \u201cTehlike Alt\u0131na Girmeye Yak\u0131n\u201d (NT) kategorisine ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2018Sulak alanlar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131n\u0131n ve restorasyonunun aciliyeti bir kez daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Konuyla ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Do\u011fa Derne\u011fi Koruma Program\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc \u015eafak Arslan;<\/span><b> \u201c<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">IUCN, 16 k\u0131y\u0131 ku\u015funun k\u0131rm\u0131z\u0131 liste kategorisi i\u00e7in bir g\u00fcncelleme yay\u0131nlad\u0131. A\u00e7\u0131klanan son g\u00fcncellemede T\u00fcrkiye\u2019den 5 k\u0131y\u0131 ku\u015fu t\u00fcr\u00fc de yer al\u0131yor. Listedeki t\u00fcm t\u00fcrlerin k\u0131rm\u0131z\u0131 liste kategorisi y\u00fckseltildi. Bu g\u00fcncelleme, k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu tehditlerin sadece yerel de\u011fil, k\u00fcresel boyutlarda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor. IUCN, h\u00fck\u00fcmetlerin ve ilgili kurulu\u015flar\u0131n s\u0131n\u0131r \u00f6tesi i\u015fbirli\u011fi yaparak, k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in acil ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor.&nbsp; Listenin i\u00e7erisinde yer alan t\u00fcrler T\u00fcrkiye i\u00e7in k\u0131\u015f g\u00f6\u00e7meni stat\u00fcs\u00fcnde bulunuyor ve k\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki sulak alanlarda ge\u00e7iriyor. Bu ba\u011flamda t\u00fcrlerin korunmas\u0131 i\u00e7in sulak alanlar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131n\u0131n ve restorasyonunun aciliyeti bir kez daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u201d dedi.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><b><i>\u00c7al\u0131\u015fmayla ilgili bilgiye <a href=\"https:\/\/www.birdlife.org\/news\/2024\/10\/28\/press-release-new-report-reveals-plummeting-migratory-shorebird-populations-globally\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">linkten<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/i><\/b><i><span style=\"font-weight: 400;\"><br><\/span><\/i><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><i>Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 Bilgi ve \u0130leti\u015fim \u0130\u00e7in:&nbsp;<\/i><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">-\u015eafak Arslan, Do\u011fa Derne\u011fi <\/span><\/i><i><span style=\"font-weight: 400;\">Koruma Program\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc<\/span><\/i><\/p>\n\n\n\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">safak.arslan@dogadernegi.org<\/span><\/i><\/p>\n\n\n\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">+90 507 346 09 14<\/span><\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IUCN, 2024 Ekim ay\u0131nda d\u00fcnya genelinde 16 k\u0131y\u0131 ku\u015fu t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tehdit kategorisini y\u00fckselterek bu t\u00fcrlerin neslinin iyiye gitmedi\u011fini duyurdu. Son veriler, g\u00f6\u00e7men k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131n\u0131n pop\u00fclasyonlar\u0131ndaki ciddi azalmay\u0131 dolay\u0131s\u0131yla pek \u00e7ok ekosistemin de iyi durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6zellikle ku\u015flar\u0131n g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 boyunca habitat kayb\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 riskler, t\u00fcrlerin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 daraltarak hayatta kalma [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/dunya-doga-koruma-birligi-iucn-16-kus-turunun-durumunun-kotuye-gittigini-acikladi-bunlardan-5i-turkiyede-gorulen-turler\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from D\u00fcnya Do\u011fa Koruma Birli\u011fi (IUCN) 16 ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn durumunun k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131, bunlardan 5\u2019i T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrler<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":25182,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[60],"tags":[181,450],"class_list":["post-26634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber","tag-iucn","tag-kus"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1.jpg",2560,1707,false],"thumbnail":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-300x300.jpg",300,300,true],"medium":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-768x512.jpg",768,512,true],"large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-1024x683.jpg",1024,683,true],"1536x1536":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-1536x1024.jpg",1536,1024,true],"2048x2048":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Gumus-yagmurcun_Alper-Tuydes-scaled-1-2048x1366.jpg",2048,1366,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"A. Erdem \u015eent\u00fcrk","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/erdem\/"},"uagb_comment_info":1,"uagb_excerpt":"IUCN, 2024 Ekim ay\u0131nda d\u00fcnya genelinde 16 k\u0131y\u0131 ku\u015fu t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tehdit kategorisini y\u00fckselterek bu t\u00fcrlerin neslinin iyiye gitmedi\u011fini duyurdu. Son veriler, g\u00f6\u00e7men k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131n\u0131n pop\u00fclasyonlar\u0131ndaki ciddi azalmay\u0131 dolay\u0131s\u0131yla pek \u00e7ok ekosistemin de iyi durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6zellikle ku\u015flar\u0131n g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 boyunca habitat kayb\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 riskler, t\u00fcrlerin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 daraltarak hayatta kalma&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26634\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}