{"id":3759,"date":"2017-08-24T18:17:37","date_gmt":"2017-08-24T15:17:37","guid":{"rendered":"http:\/\/dogadernegi.org\/?p=3759\/"},"modified":"2017-08-24T18:17:37","modified_gmt":"2017-08-24T15:17:37","slug":"barajlarinyikildigicag","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/barajlarinyikildigicag\/","title":{"rendered":"Barajlar\u0131n Y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7a\u011fda!"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/dogadernegi.org\/barajlarinyikildigicag\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111\/\" rel=\"attachment wp-att-3760\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3760\" src=\"http:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"718\" srcset=\"https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111.jpg 1200w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-300x180.jpg 300w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-768x460.jpg 768w, https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-1024x613.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>D\u00fcnyada barajlar\u0131n y\u0131k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7indeyiz. Y\u0131llarca temiz enerji oldu\u011fu iddia edilen \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumdaki barajlar art\u0131k do\u011faya verdikleri geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz zararlar y\u00fcz\u00fcnden y\u0131k\u0131l\u0131yor. \u0130nsanlar, fikirler, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 yeniden \u015fekilleniyor.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu de\u011fi\u015fim d\u00fcnyada ya\u015fan\u0131rken Dicle Vadisi&#8217;ni ve Hasankeyf ba\u015fta olmak \u00fczere onlarca \u00f6nemli arkeolojik alan\u0131 ve yerle\u015fimleri\u00a0yok edecek olan Il\u0131su Baraj in\u015faat\u0131,\u00a0hukuki olarak aklanmam\u0131\u015f ve vicdanen hi\u00e7 bir zaman aklanamayacak olmas\u0131na ra\u011fmen devam ediyor.\u00a0Baraj projesinin ulusal ve uluslararas\u0131 mevzuata ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 sebebiyle a\u00e7\u0131lan davalar hen\u00fcz sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131. Hasankeyf&#8217;teki kaya uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sulara g\u00f6m\u00fclerek yok edilmesi beklenmeden tehlikeli g\u00f6r\u00fclen kayalar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Hasankeyf&#8217;teki as\u0131l tehlike Il\u0131su Baraj\u0131 projesi. On binlerce y\u0131ll\u0131k uygarl\u0131k ile yirmi milyon y\u0131ll\u0131k bir nehir ekosistemini sulara g\u00f6mmekten daha b\u00fcy\u00fck bir yok olu\u015f olamaz.<\/p>\n<p>Baraj\u0131n 2018 y\u0131l\u0131nda su tutmas\u0131 planlan\u0131yor. Yani bir y\u0131l i\u00e7inde son \u00f6zg\u00fcr nehrimiz ve bu nehrin i\u00e7inde, k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015fayan ne varsa yok edilecek. Hasankeyf ba\u015fta olmak \u00fczere y\u00fczlerce yerle\u015fim alan\u0131 bo\u015falacak. Pek \u00e7ok insan gidecek yeri olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve yeni yerle\u015fim alanlar\u0131ndaki evlerin bedelini \u00f6deyecek imkan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131n\u0131yor. Gidecek ba\u015fka yeri olmayan F\u0131rat kaplumba\u011falar\u0131, leopar sazanlar\u0131, kavak a\u011fa\u00e7lar\u0131, endemik \u00e7i\u00e7ekler ise Il\u0131su Baraj\u0131 projesinden habersiz ya\u015famlar\u0131na devam ediyor.<\/p>\n<p>400 kilometrelik alan\u0131 sular alt\u0131nda b\u0131rakacak baraj projesiyle yok olacak canl\u0131lar\u0131n tam say\u0131s\u0131 bilinmemekle beraber Dicle Vadisi&#8217;nde daha \u00f6nce yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda nesli tehlike alt\u0131nda olan pek \u00e7ok su canl\u0131s\u0131, ku\u015f ve bitki t\u00fcr\u00fc belirlenmi\u015fti. Bu t\u00fcrlerin hi\u00e7 birinin baraj g\u00f6l\u00fcnde ya\u015fama \u015fans\u0131 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc baraj g\u00f6llerinin su kalitesi, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, oksijen miktar\u0131 nehirlerden \u00e7ok farkl\u0131. \u00dcstelik vadi ekosisteminde ya\u015fayan t\u00fcrlerin daha \u00fcst kotlarda ya\u015fama uyum sa\u011flamas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu nedenle, y\u00fcz binlerce y\u0131ld\u0131r bu nehirle olu\u015fan ya\u015fam\u0131n bir ka\u00e7 ay i\u00e7inde sulara g\u00f6m\u00fclmesine izin verilmemesi gerekiyor.<\/p>\n<p>Hasankeyf&#8217;e Sadakat i\u00e7in hi\u00e7bir zaman ge\u00e7 de\u011fil. Bu tarihi hatadan ivedilikle geri d\u00f6n\u00fclmeli. Il\u0131su Baraj\u0131 projesi iptal edilerek b\u00f6lgenin UNESCO\u00a0D\u00fcnya Miras\u0131 ilan edilmesi gerekiyor. ODT\u00dc&#8217;n\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re zaten Il\u0131su Baraj\u0131 hayata ge\u00e7ti\u011finde hedefledi\u011fi elektrik \u00fcretimini ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecek \u00e7\u00fcnk\u00fc 1950&#8217;lerde planlanan bu baraj yeni hesaplara g\u00f6re hedeflenen verimi sa\u011flayamayacak.<\/p>\n<p>Elbette y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e Dicle Nehri\u2019nin ger\u00e7ek de\u011ferini t\u00fcm toplum ve t\u00fcm karar vericiler anlayacak. E\u011fer vazge\u00e7ilmez, baraj yap\u0131l\u0131rsa g\u00f6rkemli bir \u201ckapan\u0131\u015f\u201d t\u00f6reni ile y\u0131k\u0131larak kaybedilen canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar an\u0131lacak. G\u00f6\u00e7 etmek zorunda b\u0131rak\u0131lan binlerce insan, insanl\u0131\u011f\u0131n yok olan ortak miras\u0131, yuvalar\u0131nda bo\u011fularak \u00f6len milyonlarca hayvan, bitki, ku\u015f o g\u00fcn hat\u0131rlanacak. Katilleri de an\u0131lacak. Nesli baraj y\u00fcz\u00fcnden t\u00fckenen t\u00fcrler asla geri gelmeyecek. Su alt\u0131nda ge\u00e7en zamanla de\u011fi\u015fen, d\u00f6n\u00fc\u015fen ma\u011faralar, camiler, evler art\u0131k eskisi gibi olmayacak hatta b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 kire\u00e7 ta\u015flar\u0131 ile \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcp \u00e7oktan gitmi\u015f olacak. Kaz\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bulunamayan binlerce s\u0131r i\u00e7in bir \u015fans daha olur mu diye d\u00fc\u015f\u00fcnecek arkeologlar. D\u00f6nemin insanlar\u0131 Hasankeyf\u2019i restore etmeyi bile deneyecekler \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, o g\u00fcn de\u011ferli olacak.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n olmamas\u0131 i\u00e7in derhal, her ne pahas\u0131na olursa olsun Il\u0131su Baraj\u0131\u2019ndan vazge\u00e7ilmesi gerekiyor.<\/p>\n<p>Diyelim ki baraj yap\u0131ld\u0131. Hasankeyf t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen sular alt\u0131nda kald\u0131. Vazge\u00e7ecek miyiz? Hay\u0131r. Il\u0131su Baraj\u0131\u2019n\u0131 hi\u00e7 vakit kaybetmeden y\u0131kmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Hemen. \u015eimdi. T\u0131pk\u0131 nehirlerin kayalar\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve g\u00f6rkemli vadiler olu\u015fturmas\u0131 gibi. T\u0131pk\u0131, Dicle gibi. Il\u0131su Baraj\u0131\u2019n\u0131, Dicle\u2019den \u00f6\u011frendiklerimizle ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131z. Hem de \u00f6yle dinamit patlatarak falan de\u011fil. A\u015f\u0131nd\u0131rarak, \u00f6\u011f\u00fcterek, eriterek. Tu\u011fla tu\u011fla, kum kum, toz toz. Do\u011fa sabr\u0131yla.<\/p>\n<p>Foto\u011fraf: Glines Kanyonu Baraj\u2019\u0131 y\u0131k\u0131m\u0131 ve Elwha nehrinin \u00f6zg\u00fcr kal\u0131\u015f\u0131 &#8211; Washington Amerika Birle\u015fik Devletleri 2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada barajlar\u0131n y\u0131k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7indeyiz. Y\u0131llarca temiz enerji oldu\u011fu iddia edilen \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumdaki barajlar art\u0131k do\u011faya verdikleri geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz zararlar y\u00fcz\u00fcnden y\u0131k\u0131l\u0131yor. \u0130nsanlar, fikirler, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 yeniden \u015fekilleniyor. T\u00fcm bu de\u011fi\u015fim d\u00fcnyada ya\u015fan\u0131rken Dicle Vadisi&#8217;ni ve Hasankeyf ba\u015fta olmak \u00fczere onlarca \u00f6nemli arkeolojik alan\u0131 ve yerle\u015fimleri\u00a0yok edecek olan Il\u0131su Baraj in\u015faat\u0131,\u00a0hukuki olarak aklanmam\u0131\u015f [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"dd-btn dd-btn-secondary text-sm\" href=\"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/barajlarinyikildigicag\/\">Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku&#8230;<span class=\"dd-sr-only\"> from Barajlar\u0131n Y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7a\u011fda!<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":3760,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[60],"tags":[61],"class_list":["post-3759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber","tag-hasankeyf"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111.jpg",1200,718,false],"thumbnail":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-300x300.jpg",300,300,true],"medium":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-300x180.jpg",300,180,true],"medium_large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-768x460.jpg",768,460,true],"large":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111-1024x613.jpg",1024,613,true],"1536x1536":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111.jpg",1200,718,false],"2048x2048":["https:\/\/dogadernegi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/glines-canyon-dam-removal-elwha-river-october-20111.jpg",1200,718,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"A. Erdem \u015eent\u00fcrk","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/erdem\/"},"uagb_comment_info":1,"uagb_excerpt":"D\u00fcnyada barajlar\u0131n y\u0131k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7indeyiz. Y\u0131llarca temiz enerji oldu\u011fu iddia edilen \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumdaki barajlar art\u0131k do\u011faya verdikleri geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz zararlar y\u00fcz\u00fcnden y\u0131k\u0131l\u0131yor. \u0130nsanlar, fikirler, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 yeniden \u015fekilleniyor. T\u00fcm bu de\u011fi\u015fim d\u00fcnyada ya\u015fan\u0131rken Dicle Vadisi&#8217;ni ve Hasankeyf ba\u015fta olmak \u00fczere onlarca \u00f6nemli arkeolojik alan\u0131 ve yerle\u015fimleri\u00a0yok edecek olan Il\u0131su Baraj in\u015faat\u0131,\u00a0hukuki olarak aklanmam\u0131\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}