{"id":4644,"date":"2016-04-19T22:26:33","date_gmt":"2016-04-19T19:26:33","guid":{"rendered":"http:\/\/dogaaskina.local\/?p=4644"},"modified":"2016-04-19T22:26:33","modified_gmt":"2016-04-19T19:26:33","slug":"zeybek-ile-zeibekiko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/zeybek-ile-zeibekiko\/","title":{"rendered":"Zeybek ile Zeibekiko"},"content":{"rendered":"

\"\" Eskiden r\u00fczg\u00e2rla, toprakla ve ya\u011fmurla konu\u015fan insanlar vard\u0131. Elleri nas\u0131rl\u0131, y\u00fcrekleri yumu\u015fak… Ta\u015fla ta\u015f, a\u011fa\u00e7la a\u011fa\u00e7, \u00e7ocukla \u00e7ocuk olurlard\u0131. Uyku bile ikiye b\u00f6lmezdi b\u00f6yle zamanlar\u0131n tekli\u011fini. Ge\u00e7mi\u015fle gelecek aras\u0131nda bir an, deniz ve kara aras\u0131nda nehir ve yerle g\u00f6k aras\u0131nda a\u011fa\u00e7 gibi kenetlenmi\u015flerdi hayata. Hal b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fclerken, a\u011flarken ve isyan ederken; her f\u0131rsatta d\u00f6nerlerdi. Binlerce y\u0131l \u00f6nceydi, Ege\u2019de, da\u011flar ve deniz; a\u011fa\u00e7lar\u0131, dereleri ve insanlar\u0131yla birlikte topyek\u00fbn zeybek d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131. Bir daha hi\u00e7 durmad\u0131lar…<\/p>\n

Meydana gelmenin anlam\u0131n\u0131 o g\u00fcn \u00f6\u011frendim. Il\u0131k bir sonbahar sabah\u0131yd\u0131. K\u00f6y halk\u0131 bo\u015f evin ilk g\u00fcz ya\u011fmurlar\u0131yla ye\u015feren bah\u00e7esinde toplanm\u0131\u015ft\u0131. Ba\u015fk\u00f6\u015fede davul, g\u00fcm be de g\u00fcm; can evinde zurna, a\u011fla bre anam, a\u011fla: Bu evde bir asker var. Meydanda zeybek!<\/p>\n

O\u011fuz, yirmi ya\u015f\u0131nda. Ertesi g\u00fcn askere gidiyor. Ailesi, yak\u0131nlar\u0131, t\u00fcm arkada\u015flar\u0131 ve kom\u015fular\u0131 onu u\u011furlamak i\u00e7in bir araya gelmi\u015f. O\u011fuz k\u00f6yden d\u0131\u015far\u0131 ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131 anda, bir defne a\u011fac\u0131 kadar kudretli olmal\u0131. Her t\u00fcrl\u00fc kaza ve belaya kar\u015f\u0131 ayakta kalmal\u0131. Ac\u0131y\u0131 hazz\u0131n i\u00e7inden s\u00fczmeyi \u00f6\u011frenmeli. Bunun i\u00e7in k\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine bile olsa onu sevenler kendi yazg\u0131lar\u0131n\u0131n duvar\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131p O\u011fuz olabilmeli. O sabah, s\u0131ras\u0131yla \u00e7ocuklar, gen\u00e7ler, b\u00fcy\u00fckler, ya\u015fl\u0131lar ve nihayetinde O\u011fuz\u2019un anas\u0131 meydana geldi. G\u00f6r\u00fcnmez bir \u00e7emberin etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc. Yeri ve g\u00f6\u011f\u00fc birbirine ba\u011flayarak a\u011fa\u00e7 oldu, zeybekle\u015fti; benli\u011fi yani \u00f6l\u00fcm\u00fc yenerek. O meydanda yeniden meydana gelerek.<\/p>\n

\u201cZeybek, insan\u0131n \u00f6l\u00fcmle konu\u015fmas\u0131d\u0131r. Ayaklar\u0131nla vururken \u2018yer bana a\u00e7\u0131l\u2019 dersin. Ellerini yukar\u0131 kald\u0131r\u0131r, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcyle birle\u015firsin. Bir el do\u011fumunu, \u00f6teki bat\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Zeybek, tuhaf, kendine has bir danst\u0131r. Kurallar\u0131 yoktur. \u00d6\u011fretilmez, \u00f6\u011frenilmez. \u0130\u00e7erden geldi\u011fi gibi fakat yaln\u0131zca \u00e7emberin i\u00e7inde oynan\u0131r. O \u00e7ember, sizi saran evrendir.\u201d Atinal\u0131 zeybek ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 ve yazar Vasso Kyriazakou ile zeybek hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sohbet derinle\u015firken a\u011fz\u0131ndan bu c\u00fcmleler d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor. Vasso, zeybe\u011fi \u201ctek ba\u015f\u0131na oynanan bir erkek dans\u0131\u201d olarak tan\u0131mlamas\u0131na ra\u011fmen her hafta zeybek d\u00f6nmekten kendini alam\u0131yor: \u201cBiz kad\u0131nlara da yak\u0131\u015f\u0131r asl\u0131nda fakat art\u0131k \u00f6z\u00fcn\u00fc bozarak oynuyorlar. Zeybek ma\u00e7o bir danst\u0131r. Anadolu\u2019da, Ayd\u0131n\u2019da ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda a\u011f\u0131zda b\u0131\u00e7akla oynan\u0131rd\u0131.\u201d<\/p>\n

Vasso\u2019nun sahibi oldu\u011fu Atina\u2019daki Poems and Crimes adl\u0131 kitap\u00e7\u0131 ak\u015fam saatlerinde sihirli bir de\u011fnek dokunmu\u015f\u00e7as\u0131na m\u00fczik evine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Burada, rebetiko ba\u015fta olmak \u00fczere Anadolu m\u00fcziklerinin benzersiz performanslar\u0131na \u015fahit olmak m\u00fcmk\u00fcn. Elbette zeybek d\u00f6nen \u0130zmir k\u00f6kenli Atinal\u0131lara da.<\/p>\n

\u201c\u00c7ocuklulu\u011fumda babam Menemen\u2019deki Rum kom\u015fular\u0131m\u0131za \u2018nas\u0131ls\u0131n\u2019 diye seslendi\u011finde onlar \u2018kal\u00f3s ya Rabbi \u015f\u00fck\u00fcr\u2019 diye cevap verirdi. Kal\u00f3s, Rumca\u2019da iyi anlam\u0131na gelir. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musun? C\u00fcmle Rumca ba\u015fl\u0131yor, T\u00fcrk\u00e7e bitiyor. B\u00f6ylesi bir birliktelik. Tabii ki iki k\u00fclt\u00fcr\u00fcn danslar\u0131 da i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. 1974\u2019ten \u00f6nce d\u00fc\u011f\u00fcnlerde hep birlikte zeybek d\u00f6nerdik, Abdal Havas\u0131 oynard\u0131k.\u201d Nilhan Ayd\u0131nalp, \u00f6mr\u00fcn\u00fc Ege zeybek oyunlar\u0131n\u0131 derlemeye ve anlatmaya adam\u0131\u015f bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131. Pek \u00e7ok oyunun yitip gitmeden derlenmesini sa\u011flam\u0131\u015f.<\/p>\n

Zeybek Adab\u0131<\/strong>
\n\u00d6tme B\u00fclb\u00fcl Zeybe\u011fi, aralar\u0131nda Nilhan Ayd\u0131nalp\u2019in de bulundu\u011fu bir ekip taraf\u0131ndan Seferihisar – Orhanl\u0131\u2019da derlenen s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir oyun. \u00d6tme B\u00fclb\u00fcl\u2019\u00fcn di\u011fer zeybeklerden fark\u0131 baz\u0131 fig\u00fcrlerinin omuz omuza oynanmas\u0131. Oysa pek \u00e7ok ba\u015fka zeybek, \u00e7emberdekiler birbirine de\u011fmeden, el ele tutu\u015fmadan oynan\u0131yor. Zeybekte as\u0131l olan zihin birlikteli\u011fi. Bedenlerin uyumu, zihin uyumunun sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

\u201cZeybek \u00f6zel g\u00fcnlerde gen\u00e7 ve orta ya\u015fl\u0131lar taraf\u0131ndan birlikte ve bir \u00e7ember olarak oynan\u0131r. Fakat ya\u015f\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 alanlar zeybe\u011fi tek ba\u015f\u0131na d\u00f6ner. \u0130nsan\u0131n ya\u015f\u0131 artt\u0131k\u00e7a zeybe\u011fi tekle\u015fir, \u00f6zelle\u015fir. Ya\u015fl\u0131 ki\u015fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda herkes kenara \u00e7ekilir. \u00c7alg\u0131lar\u0131 \u00e7alanlar onun havas\u0131n\u0131 bilir ve asla o havadan ba\u015fka bir \u015fey \u00e7almaz. \u00d6rne\u011fin bir efe, ancak tam havas\u0131ndaysa ve \u015fayet isterse meydana gelir. O ortada zeybek d\u00f6nerken bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n oynamas\u0131 ne m\u00fcmk\u00fcn?\u201d<\/p>\n

Nilhan Ayd\u0131nalp, zeybek adab\u0131n\u0131 bu s\u00f6zlerle \u00f6zetliyor. Bir ki\u015fi tek ba\u015f\u0131na zeybek d\u00f6nerken ikinci ki\u015finin meydana gelmesi Rumlar aras\u0131nda hakaret d\u00fczeyinde sayg\u0131s\u0131zl\u0131k kabul ediliyor. Samos Adas\u0131\u2019nda iyi zeybek oynamak \u00e7ocukluktan yeti\u015fkinli\u011fe ge\u00e7i\u015fin alameti farikas\u0131 kabul ediliyor.<\/p>\n

\u201cZeybe\u011fin t\u00fcm fig\u00fcrleri ki\u015fiye, ki\u015fili\u011fe \u00f6zeldir. Oynayan, zeybe\u011fin aksak ritmi i\u00e7erisinde kendini yeniden var etmekte \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. Zeybe\u011fin asla de\u011fi\u015fmemesi gereken kural\u0131ysa gizli bir \u00e7emberin i\u00e7inde d\u00f6nerek oynanmas\u0131d\u0131r. Zeybek, g\u00f6steri ama\u00e7l\u0131 oynanmaz.\u201d<\/p>\n

Atina\u2019da konu\u015ftu\u011fum Vasso Kyriazakou\u2019nun bu c\u00fcmlelerini Nilhan Ayd\u0131nalp \u0130zmir\u2019de \u015fu s\u00f6zleriyle destekliyor: \u201cZeybek seyirciye oynanmaz. Kendine oynan\u0131r. G\u00f6steri\u015fe ka\u00e7an abart\u0131l\u0131 hareketler, zeybe\u011fin mayas\u0131nda yoktur. Zeybek, bir duru\u015ftur.\u201d<\/p>\n

Efe ve Zeybek<\/strong>
\n\u201cAbi ben zeybek d\u00f6nerken duygu seline kap\u0131l\u0131r\u0131m. Oynarken kendimden ge\u00e7erim. Dizlerim kan revan i\u00e7inde kal\u0131r. Zeybe\u011fin i\u00e7inde ac\u0131 vard\u0131r. Fakat bu, i\u00e7inde gurur ve sevin\u00e7 de olan bir ac\u0131d\u0131r. Zeybek bir d\u00fc\u011f\u00fcnde sevin\u00e7liyken de oynan\u0131r, can verirken de. Bu y\u00fczden farkl\u0131d\u0131r. Zeybeklik g\u00fc\u00e7s\u00fcz\u00fcn yan\u0131nda olmakt\u0131r, haks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir. Bizim i\u00e7in sadece oyun de\u011fil, duru\u015ftur.\u201d Birkay Karadavut, \u0130zmirli bir gen\u00e7. Kendisini Ege efe k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6yle ki zeybek oynarken giydi\u011fi k\u0131yafet i\u00e7in \u00fcniforma ad\u0131n\u0131 kullan\u0131yor.<\/p>\n

Zeybek ve efelik etle t\u0131rnak gibi i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015fse de ayn\u0131 kavramlar de\u011fil. Zeybek, kendine \u00f6zel ritmiyle oynanan bir Ege dans\u0131, efelik ise yine Ege\u2019de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan yeminli bir isyan hareketi. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re ikisinin de ba\u015flang\u0131c\u0131 Osmanl\u0131 d\u00f6nemine, fakat \u00e7o\u011fu ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya g\u00f6re binlerce y\u0131l \u00f6ncesine dayan\u0131yor. Ege\u2019nin efeleri da\u011flarda ya\u015f\u0131yor ve mazlumlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn zulm\u00fcnden korumak i\u00e7in silahl\u0131 \u00e7eteler kuruyor. Bir efeye ba\u011flanarak bu m\u00fccadelenin i\u00e7ine girenlereyse \u00f6nce k\u0131zan, zaman i\u00e7erisinde de zeybek ad\u0131 veriliyor. Ege\u2019deki pek \u00e7ok topluluk gibi efe k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 olanlar da zeybek d\u00f6n\u00fcyor ve bu dans\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli g\u00f6rev \u00fcstleniyor. Efelik ve zeybe\u011fin bu nca yekv\u00fccutlu\u011fu asla tesad\u00fcf de\u011fil. Bu bulu\u015fman\u0131n kayna\u011f\u0131, ikisinin de mayas\u0131nda isyan olmas\u0131: Zulme isyan, haks\u0131zl\u0131\u011fa, erke isyan!<\/p>\n

Ege\u2019de efeli\u011fin yayg\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemlerde zalimden al\u0131p mazluma veren \u00e7etelerin yan\u0131 s\u0131ra efelik ad\u0131 alt\u0131nda ya\u011fmac\u0131 ve soyguncu \u00e7etelerin oldu\u011fu da biliniyor. Bu iki duru\u015f aras\u0131na keskin bir \u00e7izgi \u00e7izmekse her zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n belki de en \u00fcnl\u00fc halk kahraman\u0131 olan \u00c7ak\u0131c\u0131 Efe konusunda Pertev Naili Boratav \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cO, h\u00fck\u00fcmraniyetinin icap ettirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn siyasetleri \u015f\u00fcphesiz ki kullanm\u0131\u015ft\u0131r; icab\u0131nda mazlum kimselere de k\u0131yd\u0131\u011f\u0131, zengin ve e\u015frafla dostane m\u00fcnasebet tesis etti\u011fi, nihayet, istiman etti\u011fi zamanlarda bir e\u015fraf gibi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 vakiydi. Fakat \u015fu muhakkak ki, harekat\u0131nda daima bu \u2018mazlum halk\u0131n hamili\u011fi\u2019 vasf\u0131n\u0131 tebar\u00fcz ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve halk i\u00e7inde bu suretle uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sempati hissinden istifade etmesini bilmi\u015ftir. K\u00f6ro\u011flu\u2019nun efsanevi \u015fahsiyeti, bug\u00fcn bile, hen\u00fcz efsanele\u015fmemi\u015f halde \u00c7ak\u0131c\u0131\u2019da g\u00f6r\u00fclmektedir.\u201d Baz\u0131 efelerin h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan aranan isyanc\u0131 konumundan birer ulusal kahramana d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, \u0130zmir Antikac\u0131lar Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Cem \u00dcsk\u00fcp\u2019\u00fcn ifadesiyle \u201c\u015feref ve \u015fan kazanmalar\u0131\u201d ise Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Y\u00f6r\u00fck Ali Efe, Dani\u015fmentli \u0130smail Efe, G\u00f6k\u00e7en Efe ve Demirci Mehmet Efe Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 i\u00e7inde yer alan efeler. Modern T\u00fcrkiye\u2019nin kurulmas\u0131yla pek \u00e7ok efe sistemle bar\u0131\u015farak kendi kendini tasfiye ediyor.<\/p>\n

Efe k\u00fclt\u00fcr\u00fc T\u00fcrkler gibi Rumlar aras\u0131nda da yerini bulmu\u015f. \u00dczerlerinde k\u0131s\u0131tl\u0131 bilgi bulunsa da Osmanl\u0131 d\u00f6neminde efe k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn rit\u00fcellerini yerine getiren Rum \u00e7etelerin de varl\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Rumlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 denizde, T\u00fcrkler da\u011flarda faaliyet g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Aynadaki Efe<\/strong>
\nEfe ve takip\u00e7ileri i\u00e7in en \u00f6nemli meselelerden biri nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri. Efe, zeybek ve k\u0131zanlar\u0131n k\u0131yafetleri g\u00fcnl\u00fck hayatta her neye ihtiya\u00e7lar\u0131 varsa onlar\u0131 ta\u015f\u0131yacak \u015fekilde geli\u015fmi\u015f. Cem \u00dcsk\u00fcp efe giyim ku\u015fam\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201c\u00dczerlerinde otuz civar\u0131nda aksesuar ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Bu aksesuarlardan en kalabal\u0131k olan\u0131 silah aksam\u0131. Fakat bir efenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 silah kadar g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc de \u00f6nemli. Bu y\u00fczden, bel hizas\u0131ndaki \u2018k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u2019 i\u00e7inde ta\u015f\u0131nan \u00f6nemli e\u015fya aras\u0131nda ustura ve b\u0131y\u0131k tara\u011f\u0131 da var. Yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru efe k\u0131yafeti s\u00fcslemeli bir fes, cepken ve camadan (kollu yelek), don (potur), tozluk ve yemeniden (\u00e7ar\u0131k) olu\u015fuyor. 1915\u2019ten sonra alt baca\u011f\u0131 saran tozluk ve yemeninin yerine \u00e7izme ge\u00e7iyor. Kol \u00fczerine yerle\u015ftirilen \u2018pazu bendi\u2019 efeyi koruyan bir muska i\u00e7eriyor. M\u00fczik, da\u011fdaki ya\u015fam\u0131n temel par\u00e7as\u0131 ve kimi zeybekler kol aras\u0131na s\u0131\u011facak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir cura ta\u015f\u0131yor. Giyim ku\u015fam\u0131n en g\u00f6steri\u015fli par\u00e7as\u0131 k\u00f6stek, sallama ve p\u00fcsk\u00fcl. Zeybek giyim ku\u015fam\u0131n\u0131n adab\u0131 gere\u011fi, hi\u00e7bir zeybek veya k\u0131zan\u0131n, efesinden daha g\u00f6steri\u015fli giyinmemesi gerekiyor.\u201d<\/p>\n

Zeybek Yemini<\/strong>
\nTanyeri a\u011farmak \u00fczereydi. Zeybekler ve efe, da\u011f\u0131n yolunu tuttu. Her biri yata\u011fanlar\u0131n\u0131 (uzun b\u0131\u00e7ak) ku\u015fanm\u0131\u015f, isyanlar\u0131n\u0131 kutsayan her ne e\u015fya varsa yan\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131. Bu sabah tan, zeybek yeminiyle a\u011faracak ve k\u0131zan Mehmet zeybekli\u011fe terfi edecekti. \u00c7ete, da\u011fdaki en ya\u015fl\u0131 defne a\u011fac\u0131n\u0131n etraf\u0131nda \u00e7ember oldu. Diz \u00e7\u00f6kerek y\u00fcz\u00fcn\u00fc defneye d\u00f6nd\u00fc. Yaln\u0131zca Mehmet ayaktayd\u0131. Yata\u011fan\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, \u00fc\u00e7 kez \u00f6pt\u00fc ve o da efesinin \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kt\u00fc. Efe sordu, Mehmet ve di\u011fer t\u00fcm zeybekler yan\u0131t verdi.<\/p>\n

– Yi\u011fit kime derler?
\n– S\u00f6z\u00fcnde durana.
\n– \u0130nsan bu d\u00fcnyaya ni\u00e7in gelir?
\n– \u00d6lmek i\u00e7in.
\n– \u015eeytana inan\u0131r m\u0131s\u0131n?
\n– Yard\u0131mc\u0131m\u0131zd\u0131r!<\/p>\n

\u0130krar sona erdi\u011finde efe do\u011fruldu ve a\u011fac\u0131n bedeninden g\u00fc\u00e7 al\u0131rcas\u0131na ya\u015fl\u0131 defnenin yan\u0131na dikildi. Zeybekleri etraf\u0131nda pervane oldu. Efe, Mehmet\u2019in yata\u011fan\u0131n\u0131 koca defneye saplad\u0131. Bir, iki, \u00fc\u00e7… Yedi. Mehmet tam yedi kez e\u011filerek defneye saplanan yata\u011fan\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7ti. Efesine sad\u0131k kalaca\u011f\u0131na yemin etti. Di\u011fer zeybekler de \u00f6yle yapt\u0131. Efe, yeminini tamamlayan Mehmet\u2019e uzand\u0131 ve aln\u0131ndan \u00f6pt\u00fc. Defne a\u011fac\u0131n\u0131n tohumlar\u0131n\u0131 da t\u00fcfe\u011fine s\u00fcrd\u00fc. Eliyle a\u011fac\u0131n g\u00f6vdesindeki yata\u011fana uzand\u0131 ve Mehmet\u2019e teslim etti. Tan a\u011far\u0131rken k\u0131zan olarak uyanan Mehmet art\u0131k bir zeybekti.<\/p>\n

S\u00fcrg\u00fcndeki Zeibekiko<\/strong>
\n\u0130zmir\u2019den gelen g\u00f6\u00e7menler i\u00e7in Atina\u2019da \u201coradan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda Rum, buraya geldi\u011finde T\u00fcrk\u201d denirmi\u015f. Atina, Rumca tabiriyle K\u00fc\u00e7\u00fck Asya, Anadolu Rumlar\u0131n\u0131n s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnden sonra \u00f6ylesine de\u011fi\u015fmi\u015f ki \u015fehrin i\u00e7ine bir \u0130zmir sinmi\u015f. Zeibekiko yani zeybek dans\u0131 ve rebetiko m\u00fczi\u011fi de y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce \u0130zmir\u2019den Atina\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015f ve Yunanistan\u2019\u0131n \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olmu\u015f. \u201cZeibekiko k\u00fclt\u00fcr\u00fcne Pire ve Nikea b\u00f6lgesinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilir. Zeibekiko\u2019nun devam etmesi i\u00e7in kurulmu\u015f iki mahalli dernek gen\u00e7lerin bu oyunu \u00f6\u011frenmesi i\u00e7in kurslar d\u00fczenliyor. Biz kendimizi h\u00e2l\u00e2 K\u00fc\u00e7\u00fck Asyal\u0131 kabul ederiz. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn burada da olsa ya\u015famas\u0131 \u00f6nemli. Benim memleketim \u0130zmir de\u011fil, Kayseri. Biz zeybek d\u00f6nmeyiz. Fakat \u0130zmir i\u00e7in zeybe\u011fin \u00f6nemini biliyorum.\u201d Pire Kokkinia Kilisesi\u2019nin papaz\u0131 Tasos Kaitazoglou\u2019nun ailesi Atina\u2019ya Kayseri Talas\u2019tan g\u00f6\u00e7 etmi\u015f. Akrabalar\u0131 \u00fc\u00e7 ku\u015fakt\u0131r Pire\u2019deki K\u00fc\u00e7\u00fck Asya k\u00f6kenli di\u011fer Rumlarla birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Anadolu\u2019nun hemen her y\u00f6resi hakk\u0131nda g\u00f6rg\u00fcye sahip.<\/p>\n

Zeibekiko ve rebetiko Atina\u2019da uzun s\u00fcre yeralt\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc olarak ya\u015fam\u0131\u015f. Anadolu\u2019dan gelen Rumlar\u0131n Pire b\u00f6lgesindeki e\u011flenceleri uzunca bir s\u00fcre Yunan h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015f ve gizlice s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Bu durum her ikisinin de \u00fcn\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na neden olmu\u015f ve zaman i\u00e7inde rebetiko ve zeibekiko \u00f6nem kazanm\u0131\u015f. \u201cZeibekiko Atina\u2019da y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir ba\u011flama ve cura e\u015fli\u011finde oynan\u0131yor. K\u00f6keni K\u00fc\u00e7\u00fck Asya, \u0130zmir. Bizim ba\u011flama dedi\u011fimiz saz Anadolu\u2019dakinden farkl\u0131d\u0131r. Rebetikoda kullan\u0131lan ba\u011flama, curan\u0131n da k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olan \u00e7ok ufak bir sazd\u0131r. Saz\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, kol hizas\u0131nda ta\u015f\u0131nabilecek kadar ufalm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni kolluk kuvvetlerinin bask\u0131n\u0131 oldu\u011funda kolayca ka\u00e7abilmektir.\u201d Pire\u2019deki cura ve ba\u011flama yap\u0131m ustalar\u0131ndan George Zafirithis\u2019ten rebetikoda kullan\u0131lan ba\u011flaman\u0131n, Anadolu\u2019daki T\u00fcrk efelerinin e\u015fyas\u0131 aras\u0131nda yer alan k\u00fc\u00e7\u00fck curaya denk oldu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz. Belli ki zeybe\u011fin k\u00f6keninde hangi co\u011frafyada ve hangi topluluk taraf\u0131ndan oynan\u0131rsa oynans\u0131n, erkle bar\u0131\u015famayan kar\u0131\u015f\u0131c\u0131 bir duru\u015f var.<\/p>\n

Dokuz iki, dokuz d\u00f6rt, dokuz sekiz<\/strong>
\nZeybek havalar\u0131 \u00fczerine sohbet etti\u011fim m\u00fczikolog Cenk G\u00fcray zeybe\u011fin m\u00fczikal altyap\u0131s\u0131n\u0131n neden s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu anlat\u0131yor. \u201cDokuz iki, dokuz d\u00f6rt, dokuz sekiz. Zeybek m\u00fczi\u011fi, bu aksak ritimlerin tamam\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Dokuz iki, tek ba\u015f\u0131na oynanan a\u011f\u0131r zeybe\u011fin ritmidir ve e\u015fsizdir. D\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerinde pek g\u00f6r\u00fclmez ve bir davul iki zurnayla oynan\u0131r. Dokuz d\u00f6rt ve dokuz sekizlik zeybek havalar\u0131 daha h\u0131zl\u0131d\u0131r ve ritim h\u0131zland\u0131k\u00e7a i\u00e7ine keman, kanun, cura gibi ince sazlar da girer. Zeybe\u011fin ikinci ayr\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi kulland\u0131\u011f\u0131 makamlar\u0131n geni\u015fli\u011fidir. Hem ritmik hem de makamsal a\u00e7\u0131dan bu kadar \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steren pek az ba\u015fka m\u00fczik bulabilirsiniz. Zeybek m\u00fczi\u011fi bulundu\u011fu t\u00fcm co\u011frafyalarda otoriteye kar\u015f\u0131 duru\u015fla kendini ifade etmektedir.\u201d<\/p>\n

\u201cKalmad\u0131 evlad\u0131m kalmad\u0131, bir benim o\u011flan, bir de birka\u00e7 kom\u015fu. \u015eu zurnay\u0131 \u00f6tt\u00fcren bir ben mi kalm\u0131\u015f\u0131m yahu? Eyvah!\u201d Tepecikli Seyfettin Sezer, \u0130zmir k\u0131sa zurnas\u0131n\u0131 ve zeybek havalar\u0131n\u0131 eksiksiz \u00e7alabilen son ustalardan. \u201cEn iyisi zeytin a\u011fac\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Zurnan\u0131n \u0130zmirlisi k\u0131sa olur. Mu\u011fla zurnas\u0131 gibi uzun olmaz. Bergama klarneti hi\u00e7 de\u011fildir. Eskiden d\u00fc\u011f\u00fcnler \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00fc\u00e7 gece s\u00fcrerdi. Davul zurna hi\u00e7 susmazd\u0131. K\u00f6y\u00fcn bir taraf\u0131nda biz, \u00f6teki taraf\u0131nda ba\u015fka arkada\u015flar. Gelenleri iki kap\u0131dan kar\u015f\u0131lard\u0131k. \u0130ki! \u015eimdi \u2018bir davul bir zurna yeter\u2019 diyorlar, biz de gidiyoruz. Fakat olmaz. Bu zeybek havalar\u0131 en az iki zurna, bir de davul ister. \u015eimdi herkes yemek istiyor. Bilmiyorlar be o\u011flum. \u015eifa yemekten de\u011fil, yedirmekten gelir!\u201d<\/p>\n

Atina\u2019da rebetiko s\u00f6ylenen bir yere gitti\u011finizde \u0130zmir k\u00f6ylerinde \u00e7al\u0131nan zeybeklerin epeyce bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Rumca dilde dinleyebilirsiniz. Fakat biraz dikkatliyseniz, bunca benzerli\u011fin yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir farka \u015fahitlik edersiniz. Zeybek bug\u00fcn Anadolu\u2019da neredeyse sadece davul zurnayla, Yunanistan\u2019da ise yaln\u0131zca ince sazla \u00e7al\u0131n\u0131r. Davul zurnayla ince saz\u0131n birbirinden nas\u0131l olup da ayr\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Cenk G\u00fcray\u2019dan \u00f6\u011frendim: \u201cRumlar\u0131n Anadolu\u2019dan Yunanistan\u2019a g\u00f6\u00e7\u00fcyle birlikte genellikle gayrim\u00fcslimlerden olu\u015fan ince saz ustalar\u0131 azald\u0131 ve ister istemez Anadolu zeybe\u011finde davul zurna \u00f6n plana ge\u00e7ti. Zeybe\u011fin Atina\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131ysa bir ince saz m\u00fczi\u011fi olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Fakat Anadolu zeybe\u011finde halen daha ince saz\u0131n arand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin Mu\u011fla\u2019da keman, zeybek m\u00fczi\u011finin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Zeybek ayn\u0131 zamanda \u0130zmir\u2019de do\u011fup Atina\u2019da geli\u015fen rebetikonun da temel kaynaklar\u0131ndan biridir. Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131 itibar\u0131yla rebetikoda buzuki de kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu ba\u011flamas\u0131 da yine ayn\u0131 d\u00f6nemde, T\u00fcrkiye Ege\u2019sinde \u00e7al\u0131nan zeybe\u011fin i\u00e7ine girmi\u015ftir. Asl\u0131nda zeybe\u011fin kadim formlar\u0131nda her ikisini de g\u00f6rm\u00fcyoruz.\u201d<\/p>\n

Kad\u0131n Zeybekler<\/strong>
\nZeybek literat\u00fcrde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak erkek oyunu olarak bilinse de Ege k\u0131rsal\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n da dahil oldu\u011fu bir k\u00fclt\u00fcr olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor. \u0130zmir\u2019in Kavakdere K\u00f6y\u00fc\u2019nde ya\u015fayan Z\u00fchre \u00c7evre, k\u00f6y\u00fcn oyun kurucusu olarak biliniyor ve \u0130zmir kad\u0131n zeybe\u011fini t\u00fcm fig\u00fcrleriyle ya\u015fatmaya devam ediyor. Kad\u0131nlar zeybe\u011fi t\u0131pk\u0131 erkeklerde oldu\u011fu gibi ya\u015flar\u0131 ilerleyince tek ba\u015f\u0131na oynamaya ba\u015fl\u0131yor. Z\u00fchre \u00c7evre, tek ba\u015f\u0131na zeybek d\u00f6nen \u00e7ok az say\u0131daki kad\u0131n kaynak ki\u015fiden biri. Daha gen\u00e7 ya\u015ftaki kad\u0131nlar, Kastamonu k\u00f6kenli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekle birlikte Ege\u2019de \u00e7ok sevilen Sepet\u00e7io\u011flu oyunuyla meydana dahil oluyor. Sepet\u00e7io\u011flu fig\u00fcrleri, Yunanistan\u2019da oynanan abdaliko ile benzerlik g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Zeybe\u011fe Durmak<\/strong>
\nDikkatle bakarsan\u0131z zeybe\u011fin i\u00e7inde ac\u0131y\u0131 ve hazz\u0131 et ve t\u0131rnak gibi birbirine ba\u011flayan bir har\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Zeybek, t\u0131pk\u0131 bir a\u011fac\u0131n hem g\u00f6\u011fe hem de topra\u011fa s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011flanmas\u0131 gibi ac\u0131ya ve hazza sars\u0131lmaz \u015fekilde ba\u011flan\u0131r. Bir yandan yer ve g\u00f6k aras\u0131nda gidip gelirken di\u011fer yandan sonu olmayan bir evrenin i\u00e7inde d\u00f6n\u00fcp durur. Kendini yery\u00fcz\u00fcndeki varl\u0131klardan herhangi biri haline getirir ve her d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde silba\u015ftan meydana gelir. Evren ve insan aras\u0131ndaki sonsuz uyuma kol kanat gerer. Kuralc\u0131 erkin, teninde, zihninde ve vicdan\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131 teker teker onar\u0131r. \u0130nsan zeybek meydan\u0131na tek ki\u015fi olarak gelir, t\u00fcm evren olarak \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Bu nedenle evrenin i\u00e7inde ne kadar z\u0131t gibi g\u00f6r\u00fcnen \u015fey varsa zeybe\u011fin bedeninde bulu\u015fabilir. Korku ve cesaret, \u00f6l\u00fcm ve ya\u015fam, ac\u0131 ve haz gibi. Zeybek oyununun fig\u00fcrleri tekil canl\u0131lar\u0131 tasvir etmekten \u00e7ok t\u00fcm canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar aras\u0131nda benzerliklere ayna tutmaktad\u0131r. \u0130nsan bedeninin ayak ve eller aras\u0131nda bir a\u011fa\u00e7, bir kartal veya bir nehrin g\u00f6vdesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc haline, \u201czeybe\u011fe durmak\u201d denir.<\/p>\n

Zeybe\u011fin \u00f6l\u00fcmle olan bar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 belki de bu oyunun en ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fidir. Vasso Kyriazakou\u2019nun de\u011findi\u011fi gibi zeybek \u00f6l\u00fcmle konu\u015fmak ve hatta onun yerine konu\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6tme b\u00fclb\u00fcl \u00f6tme mezar\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda
\nSen g\u00fcl dal\u0131nda hem de e\u015fin yan\u0131nda
\nBense toprak alt\u0131nda
\n\u00d6tme b\u00fclb\u00fcl \u00f6tme mezar\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda.
\n\u0130zmir\u2019in \u00d6tme B\u00fclb\u00fcl Zeybe\u011fi, \u00f6l\u00fcm\u00fcn a\u011fz\u0131ndan konu\u015fan zeybeklerden biridir.<\/p>\n

Sava\u015fa \u0130syan<\/strong>
\nO sabah Pire – Kokkinia sokaklar\u0131nda gezerken k\u00fc\u00e7\u00fck pencereli, hapishaneyi and\u0131ran binalar g\u00f6rd\u00fcm. Zaman zaman pencereden \u00fcrkek\u00e7e d\u0131\u015far\u0131 bakan \u00e7ocuklar Arap\u00e7a konu\u015fuyordu. Suriye\u2019den gelmi\u015flerdi. Ayn\u0131 g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131nda Papaz Tasos ile kilisenin \u00f6n\u00fcnde sohbet ederken bana o binalar\u0131 i\u015faret etti. \u201cBunlar b\u00fcy\u00fck ninelerim ve dedelerim K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019dan s\u00fcrg\u00fcn edildiklerinde yap\u0131lm\u0131\u015f. Benim atalar\u0131m uzun s\u00fcre bu binalarda ya\u015fam\u0131\u015f. K\u00fc\u00e7\u00fck Asya felaketiyle \u00e7ok yokluk \u00e7ekmi\u015fler. Anadolu\u2019dan sonra buraya uyum sa\u011flayamam\u0131\u015f, her yerin yabanc\u0131s\u0131 olmu\u015flar. Bug\u00fcn ayn\u0131 binalarda Suriyeli, Ermeni ve Arnavut m\u00fclteciler ya\u015f\u0131yor. Binalar\u0131n bile bir kaderi var.\u201d Sava\u015flar\u0131n halklar birbirine d\u00fc\u015fman oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil de bir avu\u00e7 insan daha da g\u00fc\u00e7lensin diye yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kokkinia sokaklar\u0131ndan daha iyi ispatlayan ikinci bir co\u011frafya olabilir mi? Zamanlar ba\u015fka, insanlar ba\u015fka, sebepler ba\u015fka; oyun ve sahne ayn\u0131.<\/p>\n

Her \u015feye ra\u011fmen Ege\u2019nin iki yakas\u0131na savrulmu\u015f Anadolu halklar\u0131 bir zeybek meydan\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda birbiriyle bulu\u015fmaya devam eder. G\u00f6vdeleriyle olmasa bile k\u00f6kleriyle. \u00c7o\u011fu zaman hi\u00e7 fark\u0131nda olmadan. Birbirini tan\u0131madan. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015flar halklar\u0131, \u015fehirleri ve dostluklar\u0131 yerle yeksan etse de tuhaf \u015fekilde Ege\u2019de nihai hedefini \u0131skalam\u0131\u015ft\u0131r: \u0130nsan\u0131n kendi i\u00e7indeki bar\u0131\u015f\u0131 yok etmeyi ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019na kat\u0131lan efeler ve onlar\u0131n takip\u00e7ileri cumhuriyetin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri resmi 9 Eyl\u00fcl t\u00f6renlerinin \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olmu\u015f. 1948 y\u0131l\u0131ndan bu yana ise \u0130zmir Kemeralt\u0131\u2019n\u0131n eski esnaflar\u0131ndan \u015eeref \u00dcsk\u00fcp\u2019\u00fcn giri\u015fimiyle bir ba\u015fka t\u00f6ren daha ger\u00e7ekle\u015fiyor. Resmi t\u00f6renin ard\u0131ndan t\u00fcm efeler ve efe g\u00f6n\u00fcll\u00fcler Kemeralt\u0131\u2019n\u0131n tarihi Beyler Soka\u011f\u0131\u2019nda bulu\u015fuyor. Kemeralt\u0131 esnaf\u0131 da buraya geliyor. Elbette davul ve zurnalar da. Soka\u011f\u0131n ortas\u0131na bir de gramofon kuruluyor. Davul vuruyor, zurna sokaklar\u0131 inletiyor. Derken s\u0131ra ince saza geliyor. Davul zurna susuyor. Gramofon \u00e7al\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce bu sokaklarda s\u00f6ylenen zeibekikolar yeniden canlan\u0131yor. Ta\u015f plak ve \u0130zmir\u2019in efeleri ayn\u0131 anda zeibekiko d\u00f6n\u00fcyor. T\u00fcrk\u00fclerin Rum, efelerin T\u00fcrk haliyle. \u0130nsan\u0131n bar\u0131\u015f haliyle.<\/p>\n

Zeybe\u011fin D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc<\/strong>
\nBu sat\u0131rlar\u0131 yazarken k\u0131\u015f ge\u00e7ti, bahar geldi. O\u011fuz gideli neredeyse d\u00f6rt ay oldu. Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131, k\u0131nal\u0131 da\u011f\u0131n ke\u00e7ileri, Temesealt\u0131\u2019n\u0131n bademleri… Karde\u015fi, babas\u0131, anas\u0131 ve t\u00fcm sevenleri \u00f6ylece durmu\u015f, onu bekliyor. O d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde t\u00fcm vadi yeniden meydana gelecek. Davul vuracak, zurna \u00f6tecek. Herkes ve her \u015fey zeybek d\u00f6necek. Daha da hi\u00e7 durmayacak.<\/p>\n

Zeybek, insan\u0131n b\u00fct\u00fcn z\u0131tl\u0131klar\u0131 bir bedende birle\u015ftirdi\u011fi ve her zerresiyle t\u00fcm kurallara kar\u015f\u0131 durdu\u011fu bir haldir. Ege\u2019nin sava\u015fa kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 binlerce bir y\u0131ll\u0131k isyand\u0131r. H\u00e2l\u00e2 s\u00fcrmektedir. Da\u011flar ve denizler \u015fahit. O\u011fuz\u2019lar \u015fahit.<\/p>\n

Yaz\u0131: G\u00fcven Eken<\/p>\n

Foto\u011fraflar: Mahmut Koya\u015f<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Magma Dergisi’nin Mart 2016 say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Eskiden r\u00fczg\u00e2rla, toprakla ve ya\u011fmurla konu\u015fan insanlar vard\u0131. Elleri nas\u0131rl\u0131, y\u00fcrekleri yumu\u015fak… Ta\u015fla ta\u015f, a\u011fa\u00e7la a\u011fa\u00e7, \u00e7ocukla \u00e7ocuk olurlard\u0131. Uyku bile ikiye b\u00f6lmezdi b\u00f6yle zamanlar\u0131n tekli\u011fini. Ge\u00e7mi\u015fle gelecek aras\u0131nda bir an, deniz ve kara aras\u0131nda nehir ve yerle g\u00f6k aras\u0131nda a\u011fa\u00e7 gibi kenetlenmi\u015flerdi hayata. Hal b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fclerken, a\u011flarken ve isyan ederken; her f\u0131rsatta […]<\/p>\n

Daha Fazlas\u0131n\u0131 Oku… from Zeybek ile Zeibekiko<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":4646,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[561],"tags":[],"class_list":["post-4644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doga-okulu"],"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"burak.ozkirli","author_link":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/author\/burak-ozkirli\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Eskiden r\u00fczg\u00e2rla, toprakla ve ya\u011fmurla konu\u015fan insanlar vard\u0131. Elleri nas\u0131rl\u0131, y\u00fcrekleri yumu\u015fak… Ta\u015fla ta\u015f, a\u011fa\u00e7la a\u011fa\u00e7, \u00e7ocukla \u00e7ocuk olurlard\u0131. Uyku bile ikiye b\u00f6lmezdi b\u00f6yle zamanlar\u0131n tekli\u011fini. Ge\u00e7mi\u015fle gelecek aras\u0131nda bir an, deniz ve kara aras\u0131nda nehir ve yerle g\u00f6k aras\u0131nda a\u011fa\u00e7 gibi kenetlenmi\u015flerdi hayata. Hal b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fclerken, a\u011flarken ve isyan ederken; her f\u0131rsatta…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4644\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogadernegi.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}